موضوع: كتاب الخمس/ارباح المكاسب /مباحث مقدماتی در بحث

بیانات در ابتدای درس فقه و گرامی‌داشت هفته دفاع مقدس

اللهم صل علی الصدیقه فاطمه الزکیه حبیبه حبیبک و نبیک و امّ احبائک و اصفیائک التی انجبتها و فضلتها و واخترتها علی نساء العالمین اللهم کن الطالب لها ممن ظلمها و استخف بحقها و کن الثائر اللهم بدم اولادها اللهم کما جعلتها ام ائمه الهدی و حلیله صاحب اللواء و الکریمه عند الملأ الأعلی فصل علیها و علی امها صلاه تکرم بها وجه محمد صلی الله علیه و اله وتقر بها اعین ذریتها و ابلغهم عنی فی هذه الساعه افضل التحیه و السلام[1]

السلام علی فاطمه المعصومه بنت موسی بن جعفر علیهما السلام

الحمدلله از لطف و کرم ایشان در جلسات نشر علوم آل الله و معارف اهل بیت علیهم السلام توفیق پیدا کنیم و حضور داشته باشیم اگر خداوند معرفت لازم و خلوص را عنایت کند بدون شک این جلسه قطعه ای از جنت و نور است.

تبریک ایام هفته دفاع مقدس که گرامیداشت این ایام بر همگان بر اساس سلسله مراتب تکلیف و وظیفه است. هرکس به قدر سهم و تلاش خود مکلف است مناسبت های نورانی و عرشی را تکریم کند و بزرگداشت داشته باشد.

ما معتقدیم که این هفته دفاع مقدس برخاسته از یک ضرورت فطری و ضرورت عقلی است. یعنی دفاع و دفع ضرر و خطر از نفس و جان و مملکت امریست که هم در صناعت فقهی ضرورت دارد و هم به حسب وجدان امری فطری است. قابل تشکیک نیست و در این مساله دفع خطر و دفاع از جان و مملکت هیچ ضرورتی به اجازه و مذاکره دیگران نیست.وقتی ما معتقد هستیم که دفاع از جان و مملکت هم به حسب فقهی و عقلی ضروری و فطری هست، نیاز به اجازه دیگران نیست. در اصل مساله جایی برای این نکات باقی نمی‌ماند. بر همگان ضروری است که قیام لله داشته باشند. این قیام مشروط به وحدت است. در قیام لله وحدت رکن اساسی است.

لکن برخی وحدت را درست فهم نکرده اند. وحدت حول محور ولایت لازم است. ﴿و اعتصموا بحبل الله و لا تفرقوا﴾[2]

در زمان حاضر مصداق حبل الله کدام است؟ محور وحدت کدام است؟ در عصر حضور معصومین، خود ایشان حجت خدا هستند و محور وحدت هستند؛ و در عصر فعلی نائب حجت خدا، محور است.

بنابراین دفاع مقدس یعنی دفع ضرر و خطر که در مباحث فقه، ضرورت فقهی دارد و نیاز به فتوا ندارد. و از جهت وجدان و عقل هم فطری است. چه در هشت ساله و چه در12 روزه و چه در جنگی ماه رمضان که تا کنون هم ادامه دارد و تمام نشده است و تعبیر 40 روزه دقیق نیست.

بنابراین اگر ما در منزل بودیم و دشمن جنگ را تحمیل کرد و فرزندان و فرماندهان و بزرگان ما را به شهادت رساند، دفع خطر و دفع ظلم به ضرورت فقهی و به حکم عقل و وجدان لازم است.

اما مباحث فقه در کتاب الخمس

دو نکته مقدماتی در باب درس خارج فقه سال 1406

اول : حدود سه سال مباحث فقه الاسره در این مسجد مقدس برگزار شد. عزیزانی که در این سه سال حضور داشتند مستحضر بودند که چه مباحث متنوع و متعدد و به روزی مطرح شد.

بعد از این دوره سه ساله با استمداد از ولی عصر ارواحنا فداه برمیگردیم به کتاب الخمس که دوره دوم این مباحث است. برخی از عزیزان در دوره قبل حضور داشتند. لکن تکرار در این دوره برای این عزیزان موجب ملال نیست چرا که در این دوره پختگی اساسی ایجاد می‌شود تا جایی که به مرتبه اظهار نظر می‌رسد. دوستانی که در دور قبل حضور نداشتند، بستگی به تلاش و همت خودشان میتوانند در تحقیق مباحث موفق باشند.

امیدواریم از این جمع عده ای قیام لله داشته باشند و در بیوت مراجع معظم جهت پاسخگویی تخصصی به مباحث خمس حضور پیدا نمایند.

نیت باید به حساب خدا باشد. کسانی که دوست دارند قدمی برای امام زمان ارواحنا فداه برداشته باشند، یادگیری این احکام و رساندن آن به گوش مردم از قدم های مهم و موثر در دولت مهدوی علیه السلام خواهد بود.

دوم : یکی از مصیبت های حوزه امروز ما ترک مباحثه است. یک زمانی در مسجد اعظم، حلقه های مباحثه دو نفره و سه نفره تشکیل میشد که مردم و زوار تعجب میکردند.

گاهی پیش مباحثه مطرح بود که قبل از درس، بحث همان روز را بحث می‌کردند. اما امروز شرائط به شکل دیگری شده و متاسفانه مباحثه تعطیل شده است.

اما به لطف خداوند متعال و با عنایت پروردگار، طرحی به ذهن رسیده که امسال مطرح و اجرا می‌کنیم. قبل از درس به فاصله یک ربع خلاصه مباحث روز گذشته مرور خواهد شد تا مطالب در ذهن دوستان تداعی شود و مرور شود.

و اما کتاب الخمس :

«ارباح المکاسب»

قبل از ورود در اصل بحث لازم است مقدمتا نکته ای بیان شود که البته این نکته در سراسر بحث خمس و تمام اقسام و متعلقات آن کاربرد دارد و آن عبارتست از اینکه خمس یک فریضه الهی است که جزء عبادات محسوب می‌شود یعنی یک عبادت مالی است فلذا قهرا متوقف بر قصد قربت می‌باشد. بنابراین مثل صلاه یا صوم اگر به هر انگیزه دیگری که ما سوی الله بوده باشد اتیان بشود باطل خواهد بود و هیچ اثری ندارد و اسقاط ما فی الذمه نشده است و معنویت حاصله از این عمل عبادی نیز محقق نشده است. در حقیقت امر، این قصد قربت و اتیان با توجه و نظر به عبادیت آن، منشأ حال خوش و معنوی خواهد بود.

برخی به جهت شبهات ذهنی و فضای مجازی از اتیان خمس منصرف هستند یا اینکه به جهت عادت انجام میدهد و نه از روی قصد قربت و این عمل، عبادی نخواهد بود.

بر همین اساس این فریضه جداً محل ابتلاء و امتحان مهمی برای بندگان است. امتحانی که آثار مهمی خواهد داشت چه در ناحیه فعل و چه در ناحیه ترک (العیاذبالله)

و اما همانطور که معروف بین فقهای شیعه میباشد متعلقات خمس هفت مورد میباشد که بیان موارد در جلسات آینده بیان خواهد شد.