موضوع: فقه الاسره/احکام الصبیان /بررسی مساله سرقت صبیان

بیانات به مناسبت نیمه شعبان

اللهم عجل فرجه، اللهم عجل فرجه اللهم عجل فرجه مع النصر و العافیه و هب لنا رافته و رحمته و دعائه و خیره الهم اجعلنا من خیر انصاره و عوانه اللهم صل علی محمد و ال محمد و عجل فرجهم

تبریک سالروز میلاد اربابمان، حضرت حجت بن الحسن العسکری علیه السلام و امیدواریم با وساطت و دعای حضرت خداوند متعال به ما توفیق دهد این مسیر و راهی را که در دامن ما گذاشته در یک عمر طولانی با عزت و عافیت برای ما حفظ شود و این مدال نوکری و سربازی امام زمان عجل الله فرجه لحظه به لحظه برای ما در ترقی و تکامل قرار گیرد و با توفیق مراتب معرفت و ترک معصیت بتوانیم قلب آقاجان را شاد و خشنود کنیم و ان شا الله با این روش و در این مسیر با حسن عاقبت خاتمه پیدا کنیم.

چند سوال در این زمینه مطرح میکنیم و در صحبتی که از باب تبرک داریم، فقط به طرح سوال می پردازیم. جواب را هرکس به وجدان خودش تحویل دهد. در مقابل این سوال ها چه پاسخی داریم. این سوالات را هرکس به خودش جواب دهد.

سوال اول : در شبانه روز چقدر به یاد امام زمان هستیم؟ از ابتدای صبح تا اخر شب این یک روز چقدر به یاد امام زمان علیه السلام هستیم. ایا به دوری حضرت عادت کردیم و به این غیبت حضرت بیخیال شدیم؟ یا این دوری و طول غیبت سبب بی دغدغه بودن نیست؟ در کدام گروه هستیم؟

سوال دوم : چقد باور و توجه به نظارت امام زمان ارواحنافداه داریم؟ ما باور به حیات و نظارت حضرت داریم. چقدر توجه داریم؟ اگر بگوییم ایشان ناظر نیست، ایشان که لایق امامت نخواهد بود العیاذ بالله؛ ولی اگر ایشان را آگاه به حالات میدانیم و میدانیم چه بر مامیگذرد، حسبی حسبی علمک بحالی ...

سوال سوم : چقدر زندگی ما و سبک زندگی ما شبیه زندگی امام زمان عجل الله فرجه است؟ شئونات مختلف زندگی را حساب کنیم. در شئونات مختلف چقدر شباهت داریم؟ نماز های ما چه سنخیتی با نماز های حضرت دارد؟ عبادت رکن دین ولی در زیر پای ما له شده. ان قبلت، قبلت ما سواها ...[1] تعارف و شوخی نبوده که «قربان کل تقی»[2] آیا اینقدر مقید به اول وقت هستیم که درس برای زن و بچه و دوست و رفیق و فامیل باشد. چقدر به نماز ارباب شباهت دارد. چقدر قران خواندن ها با قران خواندن ارباب شباهت دارد؟ مهمترین انیس امام زمان علیه السلام قران کریم است. ثقل اکبر است. تنزیل یافته شان خدای متعال است. چقدر احساس انس با قران داری؟ در دل چه مقدار عشق به قران را لمس میکنی؟ چقدر اخلاق شبیه اخلاق امام زمان ارواحنا فداه است؟ اخلاق در ابعاد مختلف چقدر شباهت دارد؟

سوال چهارم : چقدر زندگی و طلبگی ما مورد رضایت ارباب است؟ هر کس از حال خودش باخبر است. پرده ستار العیوبی کریم بین ما آبروداری میکند. اما این سمت پرده برای خودم روشن است. با این وضعیت، نزد امام زمان علیه السلام نمره قبولی دارم یا مردودی؟ زندگی و طلبگی من نزد حضرت چه نمره ای دارد؟

این مجالس جشن خوب و لازم است. اما کی بین خود و حضرت خلوت کنیم و فاصله ها را کم میکنیم؟

چرا درس میخوانیم؟ امام سجاد علیه السلام فرمود خدایا عمر مرا طولانی کن تا زمانی که این عمر در راه تو خرج شود. اما اگر مرتع شیطان شد، عمر مرا بگیر.

امروز و دیروز من فرق دارد و نزدیک تر شدم یا خیر؟ اگر با اختیار از غفلت بیدار نشویم، لگد هادم اللذات (عزراییل سلام الله علیه) بیدار میکند.

هر لحظه ما در معرض دید امام زمان عجل الله فرجه است.

رضوان هدا بر شهید سلیمانی که گدای نگاه هیچ احدی جز امام زمان علیه السلام نبود.

میدانست این نگاه ظاهر و باطن را میبیند.

اماالفقه :

بیان شد که به نظر ما در سرقت صبیان حد ثابت است و جاری هم می شود بر خلاف فتوای برخی که فرمودند ثابت است اما اجرا مشروط به بلوغ است. دلیل نظریه ما هم روایات متواتر است. وجود روایات خوب و عالی مهمترین سند و مدرک برای ماست.

روایت پنجم :

روایت علی بن جعفر علیهما السلام

وَ سَأَلْتُهُ عَنِ‌ الصَّبِيِ‌ يَسْرِقُ‌ مَا عَلَيْهِ‌ قَالَ إِذَا سَرَقَ وَ هُوَ صَغِيرٌ عُفِيَ عَنْهُ وَ إِنْ عَادَ قُطِعَتْ أَنَامِلُهُ وَ إِنْ عَادَ قُطِعَ أَسْفَلُ مِنْ ذَلِكَ أَوْ مَا شَاءَ اللَّه‌[3]

(سوال کردم از امام کاظم علیه السلام در مورد صبی که سرقت میکند. چه چیزی بر او ثابت است؟ فرمود: هرگاه سرقت کرد در حالی که کوچک است، بخشیده می شود و اگر تکرار کرد سر انگشتان او قطع می شود و اگر تکرار کرد پایین تر از آن قطع می شود یا هر مقداری خدا بخواهد)

اینکه بخشیده میشود، باید همراه با تذکر و توصیه و نصیحت و توضیح باشد یعنی در واقع بدون تذکر و توصیه رها نمی شود.

مجددا باید بیان شود که قطع سر انگشت مربوط به جایی است که تمام شرائط ده گانه باشد و الا اگر نباشد که بحث و دعوا و اختلافی نخواهد بود.

در ذیل این روایت أو «ما شا الله» بیان شده که او به معنای الی است. ما شا الله یعنی تا آنجا که خداوند متعال اجازه فرموده است که حد مورد امر خداوند جاری شود که همان چهار انگشت باشد ولی کف و شصت باقی می ماند.

نکته دیگر اینکه در تمام پنج روایت شبهه و اجمال در اسفل من ذلک بود که مشخص نیست کدام موضع است.

جمع بندی روایات طائفه اول :

در این طائفه به طور کلی مساله قابل اثبات است که البته یک تنبهیات و شبهاتی وجود دارد. از بعضی روایات این طائفه میتوان حد شرعی را هم بر اساس مراتب مذکور در روایات اثبات کرد.

طائفه ثانیه :

روایات این طائفه خیلی شبیه به روایات طائفه اول است و تنها تفاوتشان مربوط به مرحله آخر است که در اینجا تصریح شده است در مرحله اخر انگشت ها تا کف دست قطع شود.

روایت اول :

روایت سماعه از امام صادق علیه السلام

الْحُسَيْنُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسَى عَنْ سَمَاعَةَ قَالَ‌ إِذَا سَرَقَ‌ الصَّبِيُ‌ وَ لَمْ يَبْلُغِ الْحُلُمَ قُطِعَتْ أَنَامِلُهُ وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع أُتِيَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع بِغُلَامٍ قَدْ سَرَقَ وَ لَمْ يَبْلُغِ الْحُلُمَ فَقَطَعَ مِنْ لَحْمِ أَطْرَافِ أَصَابِعِهِ ثُمَّ قَالَ إِنْ عُدْتَ قَطَعْتُ يَدَكَ.[4]

(سماعه گفت : هرگاه صبی سرقت کند و بالغ نباشد سر انگشتانش قطع می شود. امام صادق علیه السلام فرمود : پسر بچه ای را نزد امیرالمومنین علیه السلام اوردند که سرقت کرده بود و این پسر بالغ نبود. حضرت گوشت سر انگشتان او را قطع کرد. سپس فرمود : اگر تکرار کنی دستت را قطع می کنم.)

در ذیل روایت حضرت می فرماید قطعت یدک که دلالت بر حد قطع ید رسمی دارد که برای بزرگسالان انجام می شود.