1405/06/23
بسم الله الرحمن الرحیم
ردِّصاحب کفایة برنطریِّة آقا ضیاء عراقی(ره)/مفهوم داشتن شرط /النواهی
موضوع: النواهی/مفهوم داشتن شرط /ردِّصاحب کفایة برنطریِّة آقا ضیاء عراقی(ره)
رد صاحب کفایة بر نظریِّة آقا ضیاء عراقی وابطالجواب او به دلیل اول:
اولا: ادوات شرط مثل "ان" وضع شده اند برای دلالت بر علیَّت منحصره ، وشاهد این ادعاکلام شیخ انصاری است که می فرماید:
«فالاولی دعوی استفادة السببیة من ادوات الشرط بحسب الوضع ، کما لا بُعد فی ذلک ایضا عند ملاحظه معناها»
ثانیا: برفرض که ادوات شرط ظهور وضعی در سببیت وعلیَّت نداشته باشند، ولی عرف از اوات شرط، سببیَّت وعلیت ومفهوم داشتن را در محاورات خود می فهمند، مثل اینکه :شخصی وصیت می کند که در مثال ان کان فلانا فقیرا یُعطی من ماله ، عرف از این جمله شرطیه ، مفهوم را استفاده می کند که اگر فلانی غنی شد جایز نیست از مال موصی، به او داد.
ویا می گوید: ان کان فلانا عادلاً جعلتُه وصیی،وامثال اینموارد که عرف ، مفهوم داشتن را از چنین جملات شرطیه می فهمد.
مرحوم شیخ انصاری(ره) هم از راه فهم عرفی اثبات می کند مفهوم داشتن شرط را ، واگر چنانچه در یک موردی جمله شرطیه مفهوم نداشت، استعمال جمله شرطیه در آن مورد ، استعمال مجازی خواهد بود، حیث قال الشیخ الانصاری:
والحق-کما اشرنا الیه- هو الاول(یعنی جمله شرطیه مفهموم دارد)
لنا:قضاء صریح العرف بذلک، فانَّ المُنساق الی الاذهان الخالیه من الجُمَلِ الشرطیَّه هو التعلیق علی وجه ینتفی الحکم بانتفاء الشرط ، کفانا بذلک دلیلا وحجةً ملاحظة الاستعمالات الواردة فی العُرف ، وذلک لا ینافی ثبوت استعمال الجمله فی معنی آخر، فان باب المجاز غیر مُنسَدٍّ.