موضوع بحث : تزاحم دو واجب مشروط به قدرت شرعي

فرع فقهی و اشتباه در تطبیق

 سه نظریه در مساله تزاحم حج با نذر مطرح است:

1. نذر مانع از حصول استطاعت می شود، کما عن السید فی العروة

2. نذر و حج تزاحم می کنند و لکن حج اهم است، کما عن السید الامام الخمینی

3. نذر منحل می شود،کما عن المحقق النائینی و البروجردی و هو المختار

دلیل بر انحلال نذر

1) تقدم نذر موجب سد باب حج می شود، کما عن المحقق الخوئی

2) استطاعت معتبر در حج به معنی قدرت شرعی نیست، بلکه قدرت عقلی محض است یعنی قدرت بر زاد و راحله و باز بودن طریق.

 در حالیکه وجوب نذر مشروط به قدرت شرعی است به دو تقریر؛

أ) در متعلق نذر رجحان لازم است.

ب) نذر نباید موجب تحریم حلال یا تحلیل حرام شود.

 و لذا وجوب حج که مشروط به قدرت عقلی است بر مشروط به قدرت شرعی که وجوب نذر است مقدم می شود.

3) بر فرض اینکه حج هم مشروط به قدرت شرعی باشد و تزاحم دو مشروط به قدرت شرعی شود ، باز هم حج مقدم است، زیرا شرط دوم نذر این بود که سبب ترک واجبی و منجمله حج نشود در حالیکه تقدم نذر با این شرط منافات دارد ، زیرا موجب ترک حج می شود.