جهت سوّم/باب اوّل: درباره قطع/مقصد سوّم: درباره‌ حجّت

موضوع: مقصد سوّم: درباره‌ حجّت/باب اوّل: درباره قطع/جهت سوّم

دلیل دوّم از طرف محقّق اصفهانی:

صغریٰ: اخذ قطع به حکم در موضوع نفس آن حکم، لازمه‌اش خلف و لغویّت است.

توضیح خلف: از طرفی ویژگی قطع، کاشفیّت قطع از واقع است. لازمه این ویژگی این است که متعلّق قطع با قطع نظر از قطع، در واقع ثابت است. پس در صورت تعلّق قطع به وجوب تصدّق، تعلّق وجوب به طبیعت تصدّق در واقع ثابت است و این، مفروض است. از طرفی دیگر فرض اخذ قطع به حکم در موضوع نفس آن حکم، فرض عدم وجوب برای طبیعت تصدّق است بلکه وجوب برای تصدّق بما هو مقطوع الوجوب ثابت می‌شود و این، خلف است.

توضیح لغویّت: از طرفی در صورت اخذ قطع به حکم در موضوع نفس آن حکم، مراد شارع جعل حکم برای قاطع به حکم است. از طرفی دیگر غرض از جعل حکم، ایجاد داعی در مکلّف برای انجام مأمور به و ترک منهیّ عنه است. بنابراین، غرض از جعل حکم برای قاطع به حکم، ایجاد داعی در قاطع برای انجام مأمور به و ترک منهیّ عنه است و با توجّه به اینکه به وسیله قطع به حکم در مکلّف ایجاد داعی می‌شود، جعل حکم از طرف شارع لغو است.

کبریٰ: و اللّازم باطل (بالضرورة).

نتیجه: فالملزوم مثله.