جهت سوّم/باب اوّل: درباره قطع/مقصد سوّم: درباره‌ حجّت

موضوع: مقصد سوّم: درباره‌ حجّت/باب اوّل: درباره قطع/جهت سوّم

با همین اشکال، از دو محذور زیر نیز جواب داده می‌شود.

محذور اوّل: بعضی معتقدند که اخذ قصد امر در متعلّق امر، لازمه‌اش دور در مقام تصوّر آمر است. با این توضیح که مولا هنگام اراده‌ی امر به شیئ باید امر و متعلّق امر را تصوّر کند. با حفظ این نکته، از طرفی تصوّر امر متوقّف بر تصوّر متعلّق امر است چون امر، از مفاهیم ذات تعلّق است. از طرفی دیگر اگر قصد امر در متعلّق امر اخذ شود، تصوّر متعلّق امر نیز متوقّف بر تصوّر امر می‌شود چون تصوّر مرکّب متوقّف بر تصوّر اجزاء آن است. بنابراین، تصوّر امر متوقّف بر تصوّر امر است و این، دور است.

محذور دوّم: بعضی معتقدند که اخذ قطع به حکم در موضوع نفس آن حکم، لازمه‌اش اجتماع متنافیین است. با این توضیح که از طرفی قطع از متعلّق خود تأخّر رتبی دارد از نوع تأخّر عارض از معروض. پس در قطع به حکم، حکم مقدّم بر قطع است. از طرفی دیگر در صورت اخذ قطع به حکم در موضوع نفس آن حکم، حکم تأخّر رتبی از قطع دارد از نوع تأخّر مشروط از شرط. پس حکم مؤخّر از قطع است. بنابراین، اجتماع تأخّر و تقدّم در حکم لازم می‌آید.