مسئله چهارم: مسئله نهی از عبادت و معامله-مقام اوّل: نهی از عبادت/ غیر مستقلّات عقلیّه/ملازمات عقلیّه

موضوع: ملازمات عقلیّه/ غیر مستقلّات عقلیّه/ مسئله چهارم: مسئله نهی از عبادت و معامله-مقام اوّل: نهی از عبادت

در صورت تمامیّت این دلیل، دو نتیجه مترتّب می‌شود.

الف: فساد و بطلان عبادت، از ناحیه‌ی عدم تحقّق قصد قربت است.

ب: اگر مراد از لزوم قصد قربت در قالب قصد امر مولا و یا در قالب قصد حبّ مولا، امر موجود در واقع و حبّ موجود در واقع باشد، منشأ بطلان و فساد عبادت منهیّه نهی بوجوده الواقعی است چون با وجود نهی واقعی از عبادت اعمّ از اینکه نهی به مکلّف برسد و یا نرسد، قصد قربت در قالب قصد امر موجود در واقع و یا در قالب قصد حبّ موجود در واقع تحقّق پیدا نمی‌کند چون نهی واقعی قابل جمع با امر موجود در واقع و یا حبّ موجود در واقع نیست و در نتیجه، عبادت فاسد و باطل است و اگر مراد از لزوم قصد قربت در قالب قصد امر مولا و یا در قالب قصد حبّ مولا، کفایت امر تخیّلی و حبّ تخیّلی باشد، منشأ بطلان و فساد عبادت منهیّه نهی بوجوده الواقعی مادامیکه به مکلف نرسد، نیست چون نهی واقعی قابل جمع با تخیّل امر و یا تخیّل حبّ است. بلکه منشأ بطلان و فساد عبادت منهیّه، نهی واصل به مکلّف است چون با وجود نهی واصل به مکلّف، قصد قربت در قالب قصد امر تخیّلی و یا قصد حبّ تخیّلی تحقّق پیدا نمی‌کند و در نتیجه، عبادت فاسد و باطل است.

بنابراین، ابتداء باید مراد از لزوم قصد قربت در قالب قصد امر و یا در قالب قصد حبّ، مشخّص گردد سپس طبق هر مراد، منشأ بطلان و فساد عبادت منهیّه طبق این دلیل سوّم بیان شود.

نمودار نتیجه دوّم:

منشأ فساد و بطلان عبادت منهیّه نهی بوجوده الواقعی در صورت لزوم قصد قربت در قالب قصد امر موجود در واقع و یا در قالب قصد حبّ موجود در واقع.

منشأ فساد و بطلان عبادت منهیّه نهی بوجوده الواصل در صورت کفایت قصد قربت در قالب قصد امر تخیّلی و یا در قالب قصد حبّ تخیّلی.

دلیل چهارم:

صغریٰ: شرط صحّت عبادت منهیّه، احراز ملاک و مصلحت در عبادت منهیّه است (انجام عبادت منهیّه به قصد امر و یا به قصد حبّ ممکن نیست چون با تعلّق نهی، امر و حبّ منتفی است. بنابراین، صحّت عبادت منهیّه منحصراً از طریق قصد ملاک و مصلحت خواهد بود).

کبریٰ: احراز ملاک و مصلحت در عبادت منهیّه، منتفی است (دلالت امر مولا بر وجوب، دلالت مطابقی و بر ملاک و مصلحت، دلالت التزامی است. بعد از سقوط امر و نتیجتاً دلالت مطابقی آن، دلالت التزامیّه امر نیز ساقط می‌شود و بعد از سقوط دلالت التزامیّه، کاشف از ملاک و مصلحت منتفی است).

نتیجه: شرط صحّت عبادت منهیّه، منتفی است و با انتفاء شرط، صحّت عبادت منهیّه نیز منتفی خواهد بود.

آدرس جلسه بعد:

ادامه‌ی بحوث فی علم الاصول