کتاب الطهارة/نجاسات/ثعلب/رجوع به عقل

موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/ثعلب/رجوع به عقل

مرحله پنجم: رجوع به عقل.

عقل با هر دو صورت آن (عقل حسنی و قبحی، عقل مناطی) فاقد حکم در این مسأله است به همان علّتی که در مسائل سابق بیان شد.

مرحله ششم: رجوع به اصل عملی.

درباره‌ی طهارت ثعلب، دلیل اجتهادی (روایت) وجود دارد و لذا نوبت به اصل عملی نمی‌رسد. ولی بر فرض عدم دلیل اجتهادی، اصل عملی عامّ نسبت به خود ثعلب وجود ندارد که این اصل دلالت بر طهارت یا نجاست ثعلب کند ولی نسبت به احکام فرعیّه مربوط به ثعلب (مثل وجوب غسل ید هنگام تماس با ثعلب) اصل عملی عامّ (استصحاب طهارت ملاقی) وجود دارد. امّا اصل عملی خاصّ درباره‌ی ثعلب، اصل طهارت است.

نتیجه نهایی بحث: به عنوان فتوای تنجیزی، ثعلب طاهر است.

متفرّقات:

اموری که در مسأله ثعلب استفاده شد، با تفاوتی قلیل، مثل اموری است که در مسأله سابق مورد استفاده قرار گرفت.

«الحمد لله ربّ العالمین»

سؤال دوّم: آیا أرنب، نجس است؟

مراحل استنباط حکم أرنب عبارتند از:

مرحله اوّل: موضوع شناسی بدوی.

موضوع در سؤال فوق، أرنب است. معنای أرنب در لغت و عرف و شرع، واضح و واحد است و لذا این موضوع نیاز به موضوع شناسی بدوی ندارد.

مرحله دوّم: رجوع به آیات.

درباره‌ی موضوع مورد سؤال آیه‌ای وجود ندارد و لذا مسأله طهارت و نجاست أرنب فاقد آیات الاحکام است.

مرحله‌ی سوّم: رجوع به روایات.

درباره‌ی أرنب، در ابتداء نظر، دو طائفه روایت وجود دارد.

طائفه اوّل: روایاتی که مدلول آنها نجاست أرنب است.

روایت اوّل: روایت بعض اصحاب از مولا ابی عبد الله علیه السّلام.

بحث اوّل: درباره‌ی نسخه‌های روایت.

۱) نسخه کافی: علی بن ابراهیم عن محمّد بن عیسی عن یونس عن بعض اصحابه عن ابی عبد الله علیه السّلام قال: سألته هل یحلّ ان یمس الثعلب و الأرنب او شیئاً من السباع حیّا او میّتا قال لا یضرّه و لکن یغسل یده. (کافی، طبع اسلامیّه، ج۳ ص۶۰ و طبع دار الحدیث ج۵ ص۱۸۰).

پنج نسخه دیگر روایت قبلاً ذکر شد.

بحث دوّم: درباره‌ی سند روایت.

قبلاً گفته شد که این روایت، صحیحه و یا موثّقه است.

بحث سوّم: درباره‌ی دلالت روایت.

دلالت این روایت بر نجاست أرنب مثل دلالت روایت بر نجاست ثعلب است که قبلاً ذکر شد.