کتاب الطهارة/نجاسات/ثعلب/مقدّمه

موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/ثعلب/مقدّمه

نکته سوّم:

مستفاد از روایت علی بن محمّد بن الجهم از مولا امام رضا علیه السّلام این است که مسوخ، انسانهایی بوده‌اند که خداوند آنها را به خاطر معصیت تبدیل به حیواناتی خاصّ کرده است که این حیوانات، فقط سه روز حیات داشته‌اند و لذا اطلاق مسوخ بر حیواناتی بعد از آن سه روز، به خاطر شباهت به مسوخات اصلی است (عیون اخبار الرّضا علیه السّلام ج۱ ص۲۷۱) یعنی اطلاق، اطلاق مجازی است (ینابیع الاحکام ج۲ ص۱۸۷) و از بعضی از روایات استفاده می‌شود که مسوخ، اختصاص به تبدیل شدن به حیوانات ندارد و تعداد مسوخ در بعضی از همین روایات، سیزده عدد و در بعضی دیگر، دوازده عدد آمده است (بحار الانوار، طبع بیروت، ج۶۲ ص۲۲۰) و از بعضی از روایات استفاده می‌شود که تعداد مسوخ، هفتصد عدد است (وسائل الشیعة، طبع آل البیت، ج۲۴ ص۱۰۸). با حفظ این مقدّمه کوتاه، دو اشکال در عبارت مرحوم صاحب عروه به نظر می‌رسد.

الف: ظاهر عبارت این است که پنج حیوانی که در عبارت ذکر شده، جزء مسوخات است و حال آنکه در روایات، ثعلب جزء مسوخات نیامده است. بله مرحوم صدوق در من لا یحضر ج۳ ص۳۳۵ روایت مرسله‌ای از رسول اکرم ص نقل فرموده و کلمه‌ی ثعلب نیز در عبارت مرحوم صدوق آمده است. احتمال دارد که این کلمه نیز جزء روایت باشد (وافی، ج۱۹ ص۳۳).

ب: در عبارت آمده: و ان کان الاقوی طهارة الجمیع. اگر مراد از جمیع، جمیع مسوخات باشد، کلب در بعضی از روایات و خنزیر در بعضی دیگر از روایات، جزء مسوخات شمرده شده که این دو حیوان به نظر این فقیه طاهر نیستند.

بنابراین، حکم هر یک از مسوخات به طور مستقلّ باید مورد سؤال قرار بگیرد.