کتاب الطهارة/نجاسات/عرق ابل جلّاله/رجوع به اجماع

موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/عرق ابل جلّاله/رجوع به اجماع

مرحله‌ی چهارم: رجوع به اجما

فقهاء درباره‌ی طهارت و نجاست عرق ابل جلّاله، چهار طائفه هستند.

طائفه اوّل: بعضی از فقهاء، فتوای صریحی در این مسأله از آنها یافت نشده است.

مثل مرحوم ابن ابی عقیل و ابن جنید (از فقهاء قرن چهارم) و مرحوم سیّد مرتضی و کراجکی (از فقهاء قرن پنجم) و مرحوم راوندی و طبرسی (از فقهاء قرن ششم) و مرحوم فاضل آبی و سیّد بن طاووس (از فقهاء قرن هفتم) و مرحوم صیمری (از فقهاء قرن نهم) و مرحوم فاضل جواد و آقا حسین خوانساری و مجلسی اوّل (از فقهاء قرن یازدهم) و مرحوم محقّق قزوینی (از فقهاء قرن سیزدهم).

توجّه اوّل:

مرحوم صیمری درباره‌ی عرق ابل جلّاله فتویٰ نداده. فقط نقل اختلاف فرموده است.

عبارت غایة المرام ج۱ ص۱۰۲: مسائل. الاولی و الثانیة: عرق الجنب من الحرام و عرق الابل الجلّالة، و بنجاسته قال الشیخان و قال ابن ادریس و المصنّف و العلّامة بالطّهارة و استدل الفریقان بالرّوایات.

توجّه دوّم:

مشارق الشموس مرحوم آقا حسین خوانساری شرح بر دروس شهید اوّل است. نظر شهید در دروس، طهارت عرق ابل جلّاله است ولی نمی‌توان طهارت عرق را به مرحوم خوانساری نسبت داد. چون کتاب مشارق قبل از رسیدن به نظر شهید اوّل، تمام شده است.

توجّه سوّم:

مرحوم محقّق قزوینی در ینابیع الاحکام ج۲ ص۱۲۲ اعیان نجسه را منحصر در ده عدد می‌داند ولی آنها را نام نمی‌برد. و لذا برای ما معلوم نیست که این فقیه، عرق ابل جلّاله را جزء نجاست می‌داند و یا خیر؟ و به همین علّت، این فقیه در عداد طائفه اوّل از فقهاء قرار داده شد. بله احتمال اینکه این فقیه عرق را نجس نداند، اقویٰ از احتمال نجس دانستن این عرق است.

طائفه دوّم: بعضی از فقهاء، در این مسأله فتویٰ داده‌اند بدون اینکه اجماع و یا عدم خلاف را نقل کرده باشند.

از فقهاء قرن چهارم:

۱) مرحوم علی بن بابویه (صدوق اوّل).

عبارت مستند الشیعة ج۱ ص۲۲۵: و منها عرق الابل الجلّالة نجّسه الصّدوقان و الشیخان و القاضی و .....

۲) مرحوم محمّد بن علی بن بابویه (صدوق دوّم).

این فقیه در من لا یحضر ج۳ ص۳۳۷ روایت داود رقّی که دلالت بر نجاست عرق مطلق جلّالات می‌کند، ذکر فرموده است و در مقدّمه من لا یحضر ج۱ ص۲ می‌فرماید: روایاتی که در کتاب ذکر کردم، صحیح می‌دانم و به آنها فتویٰ می‌دهم.

عبارت مقدّمه: لم اقصد فیه قصد المصنّفین فی ایراد جمیع ما رووه بل قصدت الی ایراد ما افتی به و احکم بصحّته و اعتقد فیه انّه حجّة فیما بینی و بین ربّی تقدّس ذکره و تعالت قدرته .....