کتاب الطهارة/نجاسات/فقّاع/رجوع به اجماع

موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/فقّاع/رجوع به اجماع

طائفه دوّم: بعضی از فقهاء، در این مسأله فتویٰ داده‌اند بدون اینکه اجماع و یا عدم خلاف را نقل کرده باشند.

از فقهاء قرن چهارم:

مرحوم صدوق دوّم:

عبارت المقنع ص۳۶: فان قطرت قطرة خمر او نبیذ مسکر فی قدر فیه لحم و مرق کثیر اهریق المرق او اطعم اهل الذمّة او الکلب و یغسل اللّحم و یؤکل ..... و ان قطر خمر او نبیذ فی عجین فقد فسد و لا بأس ان تبیعه من الیهود و النّصاری بعد ان تبیّن لهم و الفقّاع بتلک المنزلة. مستفاد از فقره‌ی اوّل (فان قطرت .....)، نجاست خمر و نبیذ مسکر است و لذا این فقره، موجب ظهور کلمه‌ی «فسد» در فقره‌ی دوّم، در فساد از ناحیه‌ی نجاست خمر و نبیذ است نه از ناحیه‌ی حرمت محضه. بنابراین، فقره‌ی الفقّاع بتلک المنزلة دلالت بر نجاست فقّاع می‌کند. در من لا یحضر ج۱ ص۱۹ فقط فقره‌ی دوّم (و ان قطر خمر .....) آمده و لذا در کلمه‌ی «فسد» احتمال فساد از ناحیه‌ی نجاست و فساد از ناحیه‌ی حرمت محضه داده می‌شود و در نتیجه، عبارت من لا یحضر دلالت بر نجاست فقّاع نمی‌کند. مرحوم مجلسی اوّل این دو احتمال را تذکّر فرموده است. (روضة المتّقین ج۱ ص۹۱).

از فقهاء قرن پنجم:

۱) مرحوم شیخ مفید.

عبارت مقنعه ص۷۳: و الخمر و نبیذ التمر و کلّ شراب مسکر نجس اذا اصاب ثوب الانسان شیئ منه قلّ ذلک ام کثر لم تجز فیه الصّلوة حتّی یغسل بالماء و کذلک حکم الفقّاع و ان اصاب ..... و در مقنعه ص۱۵۱ آمده: و لا یجوز الصّلوة فی ثوب قد اصابه خمر او شراب مسکر او فقّاع حتّی یطهر بالغسل.

۲) مرحوم ابو الصّلاح حلبی.

عبارت الکافی فی الفقه ص۱۳۱: فصل فی النجاسات. ما یؤثّر التنجیس علی ثلاثة اضرب: احدها یؤثّر بالمخالطة و ثانیها بالملاقاة و ثالثها بعدم الحیاة. فالاوّل ابوال و خرء کل ما لا یؤکل لحمه ..... و الفقّاع .....