کتاب الطهارة/نجاسات/فقّاع/رجوع به روایات

موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/فقّاع/رجوع به روایات

بحث دوّم: ‌درباره‌ی سند روایت.

نکته الف: مراد از ابی الحسن علیه السّلام، مولا ابی الحسن الرّضا علیه السّلام است و مراد از عبد الله بن محمّد، عبد الله بن محمّد بن حصین الحصینی الاهوازی است. (قاموس الرجال در نظیر این روایت، ج۶ ص۵۸۱) و عبد الله بن محمّد، امامی و ثقه است. (رجال نجاشی ص۲۲۷).

نکته‌ی ب: این روایت طبق نسخه‌ی کافی و تهذیب، سه سند دارد. روایت طبق سند اوّل و دوّم، صحیحه و طبق سند سوّم به خاطر سهل بن زیاد، ضعیف است (مرآة العقول ج۱۵ ص۳۲۷). مرحوم مجلسی دوّم در الوجیزه ص۹۱ سهل بن زیاد را ضعیف می‌داند ولی در ملاذ الاخیار ج۲ ص۴۳۱ روایت را طبق هر سه سند، صحیحه می‌داند. این دو کلام مرحوم مجلسی قابلیّت جمع دارد.

بحث سوّم: درباره‌ی دلالت روایت.

درباره‌ی کلمه‌ی یعنی در فقره‌ی یعنی المسکر، دو احتمال است.

الف: این کلمه، از مولا امام صادق علیه السّلام باشد. طبق این احتمال، این کلمه طبق قاعده باید به صورت مجهول خوانده شود و ظاهر این است که منظور امام علیه السّلام این است که مراد از نبیذ، مسکر است نه اینکه مراد از نبیذ، نبیذ مسکر است. طبق این احتمال، روایت امام صادق علیه السّلام دلالت بر نجاست مطلق مسکر و در نتیجه، نجاست فقّاع می‌کند چون فقّاع نیز از مصادیق مسکر است.

ب: این کلمه، از غیر زراره باشد که روایت امام صادق علیه السّلام را نقل می‌کند. طبق این احتمال، این کلمه طبق قاعده باید به صورت معلوم خوانده شود و ضمیر مستتر در آن به امام صادق علیه السّلام رجوع می‌کند. تفسیر نبیذ به مسکر توسّط راوی یعنی غیر زراره نیز مقبول است. چون راوی می‌داند که تفسیر خاصّ (نبیذ) به عامّ (مسکر) بدون قرینه، صحیح نیست. لابدّ قرینه‌ای بر این تفسیر در بین بوده که این قرینه بر ما مخفی مانده است. علاوه بر اینکه مولا ابی الحسن الرّضا علیه السّلام در توقیع، روایت امام صادق علیه السّلام را ترجیح داده‌اند. اگر تفسیر راوی صحیح نبود، ارشاد می‌فرمودند. بنابراین، در توقیع امام رضا علیه السّلام روایت امام صادق علیه السّلام ترجیح داده شده و با ترجیح این روایت، نجاست مطلق مسکر و در نتیجه، نجاست فقّاع طبق هر دو احتمال ثابت می‌شود.