کتاب الطهارة/نجاسات/فقّاع/رجوع به روایات

موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/فقّاع/رجوع به روایات

بحث دوّم: درباره‌ی سند روایت.

نکته‌ی الف: ضمیر عنه در سند روایت طبق نسخه‌ی اوّل کافی به عدّة من اصحابنا عن سهل بن زیاد رجوع می‌کند. درباره‌ی عدّه مرحوم کلینی به سهل بن زیاد قبلاً بحث شد (رجال علّامه حلّی ص۲۷۲). بقیّه رواة در سند، ثقه غیر امامی هستند. ولی روایت به خاطر سهل بن زیاد ضعیف است (مرآة العقول ج۲۲ ص۲۸۸).

نکته‌ی ب: در سند روایت طبق نسخه‌ی دوّم کافی، دو راوی اوّل ثقه امامی و بقیّه رواة ثقه غیر امامی هستند. بنابراین، روایت موثّقه است (مرآة العقول ج۲۲ ص۲۹۰).

نکته ج: در معجم رجال الحدیث ج۲ ص۷۴ و در الموسوعة الرجالیّة ج۳ ص۱۱ و ج۳ ص۴۲۶ و ج۷ ص۱۷۵ آمده که در سند روایت طبق نسخه‌ی تهذیب و استبصار تحریف صورت گرفته است و سند باید به این صورت باشد: محمّد بن احمد عن احمد بن الحسن و یا محمّد بن احمد بن یحیی عن احمد بن الحسن. سند مرحوم شیخ به محمّد بن احمد بن یحیی در مشیخه‌ی تهذیب ص۷۱ و در مشیخه‌ی استبصار ص۳۲۳ آمده است. بعضی از اسناد شیخ به این راوی، صحیح است و صحّت بعض، کفایت می‌کند. روایت طبق سند تهذیب و استبصار، موثّقه است (ملاذ الاخیار ج۱۴ ص۳۸۱).

بحث سوّم: درباره‌ی دلالت روایت.

روایت از باب حکومت و ناظریّت به ادلّه خمر، حکم فقّاع را از جهت حرمت و نجاست مشخّص می‌کند.

روایت سوّم: روایت محمّد بن سنان از مولا ابی الحسن الرّضا علیه السّلام.

بحث اوّل: درباره‌ی نسخه‌های روایت.

۱) نسخه‌ی کافی: محمّد بن یحیی عن احمد بن محمّد بن عیسیٰ عن محمّد بن سنان قال: سألت ابا الحسن الرّضا علیه السّلام عن الفقّاع فقال هو الخمر بعینها (کافی، طبع اسلامیّه ج۶ ص۴۲۳ و طبع دار الحدیث ج۱۲ ص۷۵۴).

۲) نسخه‌ی تهذیب: احمد بن محمّد عن محمّد بن سنان قال: سألت ..... تا آخر متن کافی با اختلافی قلیل. (تهذیب، تحقیق خرسان، ج۹ ص۱۲۵).

۳) نسخه‌ی استبصار: احمد بن محمّد عن محمّد بن سنان قال ..... تا آخر متن کافی با اختلافی قلیل. (استبصار، تحقیق خرسان، ج۴ ص۹۶).

۴) نسخه‌ی وافی: سند روایت در وافی مثل کافی و تهذیب است و متن روایت در وافی مثل کافی است (وافی ج۲۰ ص۶۶۰).

۵) نسخه‌ی وسائل الشیعة: سند و متن روایت در وسائل مثل کافی است. در وسائل اشاره به نقل شیخ طوسی نیز شده است (وسائل، طبع آل البیت، ج۲۵ ص۳۶۱).

۶) نسخه‌ی هدایة الامّة: سئل (الرضا) علیه السّلام عن الفقّاع، فقال هی الخمر بعینها (هدایه، ج۸ ص۲۳۵).

بحث دوّم: درباره‌ی سند روایت.

نکته‌ی الف: قبلاً اثبات شد که محمّد بن سنان، امامی و ثقه است. بنابراین، روایت طبق نسخه‌ی کافی صحیحه است چون تمامی رواة، امامی و ثقه هستند. ولی روایت طبق نظر مشهور، ضعیف است (مرآة العقول ج۲۲ ص۲۸۸).