کتاب الطهارة/نجاسات/عصیر عنبی بعد از غلیان و قبل از ذهاب ثلثین/رجوع به اجماع

موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/عصیر عنبی بعد از غلیان و قبل از ذهاب ثلثین/رجوع به اجماع

طائفه چهارم: بعضی از فقهاء در این مسأله دارای عملکرد مختلف هستند.

از فقهاء قرن پنجم:

مرحوم شیخ طوسی.

این فقیه در تهذیب ج۱ ص۲۴۰ و در مبسوط ج۱ ص۳۶ نسبت به نجاست خمر ادّعای عدم خلاف نموده ولی در خلاف ج۳ ص۲۴۱ ادّعای اجماع فرموده است. با حفظ این نکته، این فقیه در الرسائل العشر ص۲۶۰ عصیر عنبی مغلّی را خمر می‌داند. ولی ظاهر عبارت این فقیه در مبسوط ج۸ ص۵۹ این است که عصیر عنبی با قید اشتداد و اسکار، خمر و نجس است و در مبسوط ج۸ ص۲۲۲ قید عدم تماس نار و عدم خلط ماء نیز اضافه شده است و عبارت این فقیه در خلاف ج۵ ص۴۷۴ صراحت دارد در اینکه عصیر عنبی با قید اشتداد و اسکار، خمر است.

عبارت الرسائل العشر: انّ العصیر قبل نشیشه یکون حلالا فاذا غلی و نشّ صار حراما و یسمّی خمرا سواء .....

عبارت مبسوط ج۸ ص۵۹: فامّا بیان الاشربة المسکرة و انواعها، فالخمر مجمع علی تحریمها و هو عصیر العنب الذی اشتدّ و منهم من قال اذا اشتدّ و اسکر و ازبد، فاعتبر ان یزبد .....

عبارت مبسوط ج۸ ص۲۲۲: الشراب ضربان خمر و غیر خمر، فالخمر عصیر العنب الذی لم تمسه النار و لا خالطه ماء و هو اذا اشتدّ و اسکر.

عبارت خلاف ج۵ ص۴۷۴: الخمر المجمع علی تحریمها هی عصیر العنب الذی اشتدّ و اسکر.

از فقهاء قرن هفتم:

مرحوم ابن سعید حلّی.

این فقیه در نزهه ص۲۱ عصیر عنبی مغلّی را نجس می‌داند ولی در الجامع للشرائع این مسأله را مطرح نکرده است.

عبارت نزهه: اذا غلی بالنار و ذهب ثلثاه و بقی ثلثه طهر و حلّ شربه.

از فقهاء قرن هشتم:

۱) مرحوم علّامه.

این فقیه در ارشاد ج۱ ص۲۳۹ و قواعد ج۱ ص۱۹۱ و منتهی ج۳ ص۲۱۹ و نهایه ج۱ ص۲۷۲ عصیر عنبی را با قید غلیان و اشتداد نجس می‌داند و در تحریر ج۱ ص۱۵۷ و تلخیص المرام ص۱۷ و قواعد ج۳ ص۳۳۱ و مختلف ج۱ ص۴۶۹ عصیر عنبی را با قید غلیان نجس می‌داند و در تذکره ج۱ ص۶۵ مردّد است و در اجوبة المسائل المهنّائیه ص۸۲ درباره‌ی نجاست بحث نکرده است.

عبارت ارشاد: النجاسات عشرة: البول و ..... و العصیر اذا غلی و اشتدّ .....

عبارت تحریر: و کذا (نجسة) العصیر اذا غلی ما لم یذهب ثلثاه.

عبارت تذکره: العصیر اذا غلی حرم حتّی یذهب ثلثاه و هل ینجس بالغلیان او یقف علی الشدّة، اشکال.