کتاب الطهارة/نجاسات/عصیر عنبی بعد از غلیان و قبل از ذهاب ثلثین/رجوع به اجماع

موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/عصیر عنبی بعد از غلیان و قبل از ذهاب ثلثین/رجوع به اجماع

مرحله‌ی چهارم: رجوع به اجماع.

فقهاء درباره‌ی طهارت و نجاست عصیر عنبی بعد از غلیان و قبل از ذهاب ثلثین، چهار طائفه هستند.

طائفه اوّل: بعضی از فقهاء، فتوای صریحی در این مسأله از آنها یافت نشده است.

مثل مرحوم ابن جنید (از فقهاء قرن چهارم) و مرحوم شیخ مفید و سید مرتضی و ابو الصّلاح حلبی و سلّار و ابن برّاج و کراجکی (از فقهاء قرن پنجم) و مرحوم کیدری و سیّد بن زهره و راوندی (از فقهاء قرن ششم) و مرحوم فاضل آبی (از فقهاء قرن هفتم) و مرحوم شیخ بهائی و فاضل جواد و مجلسی اوّل (از فقهاء قرن یازدهم) و مرحوم صاحب وسائل (از فقهاء قرن دوازدهم).

نکته:

مرحوم علّامه در مختلف الشیعة ج۱ ص۴۶۹ به شیخ مفید و سیّد مرتضی و ابو الصّلاح حلبی و سلّار نسبت داده که این فقهاء، عصیر عنبی بعد از غلیان و قبل از ذهاب ثلثین را نجس می‌دانند.

عبارت علّامه: مسألة: الخمر و کلّ مسکر و الفقّاع و العصیر اذا غلا قبل ذهاب ثلثیه بالنّار او من نفسه نجس ذهب الیه اکثر علمائنا کالشیخ المفید و الشیخ ابی جعفر و السیّد المرتضی و ابی الصّلاح و سلّار و ابن ادریس.

در عبارات این فقهاء که در ذیل خواهد آمد، از نجاست عصیر عنبی کذائی بحث نشده است و لذا در مفتاح الکرامة ج۲ ص۳۱ آمده است: و لعلّه ظفر به فی کتبهم و لم نظفر به.

عبارت شیخ مفید در مقنعه ص۷۳: و الخمر و نبیذ التمر و کلّ شراب مسکر نجس .....

عبارت سیّد مرتضی در ناصریات ص۹۵: الخمر نجسة و کذلک کلّ شراب یسکر کثیره .....

عبارت ابو الصّلاح حلبی در الکافی فی الفقه ص۱۳۱: فصل فی النجاسات ..... فالاوّل ابوال و خرء کلّ ما لا یؤکل لحمه و ما یؤکل لحمه اذا کان جلّالا و الشّراب و المسکر و الفقّاع .....

عبارت سلّار در مراسم ص۵۵: النجاسات علی ثلاثة اضرب: احدها: تجب ازالة کثیره و قلیله ..... فالاوّل: البول و ..... و الخمر و سائر ما یسکر و الفقاع .....

احتمال دارد که در نظر مرحوم علّامه این نکته بوده که این فقهاء عصیر عنبی کذائی را مصداق خمر و یا مصداق مسکر می‌دانند ولی این احتمال، مسموع نیست و لذا در عبارت شهید اوّل در ذکریٰ ج۱ ص۱۱۵ آمده است: و لم نقف لغیرهم (ابن حمزه و المحقّق) علی قول بالنجاسة و لا نصّ علی نجاسة غیر المسکر و هو منتف هنا.