عصیر عنبی بعد از غلیان و قبل از ذهاب ثلثین/النجاسات /كتاب الطهارة

موضوع: كتاب الطهارة/النجاسات /عصیر عنبی بعد از غلیان و قبل از ذهاب ثلثین

ادامه روش تحقیق در درس خارج فقه (کتاب‌محور و سؤال‌محور)

عمل ششم: رجوع به اجماع

نکته اوّل: مفهوم رجوع به اجماع

رجوع به اجماع یعنی باید به کلمات فقهاء مراجعه نمود تا معلوم شود که آیا درباره‌ی موضوع مورد سؤال نقل و یا ادّعای اجماع وجود دارد و یا خیر. مراد از فقهاء، فقهای مشهور از قرن چهارم تا قرن پانزدهم است.

نکته دوّم: تقسیم فقهاء به چهار طائفه در مرحله رجوع به اجماع

در مرحله‌ی رجوع به اجماع، فقهاء به چهار طائفه تقسیم می‌شوند و هر فقیهی در طائفه‌ای قرار می‌گیرد. این طوائف اربعه عبارتند از:

- فقهائی که درباره‌ی موضوع مورد سؤال، فتوائی از آنها یافت نشده است

- فقهائی که درباره‌ی موضوع مورد سؤال، فتویٰ داده‌اند ولی نقل اجماع و یا عدم خلاف نکرده‌اند

- فقهائی که درباره‌ی موضوع مورد سؤال، نقل اجماع و یا عدم خلاف کرده‌اند

- فقهائی که در کتب خود دارای عملکرد مختلف هستند

عمل هفتم: رجوع به عقل

یکی از ادلّه اربعه، طبق نظر بعضی از اصولیّین، عقل است. باید به عقل مراجعه نمود تا معلوم شود که آیا عقل درباره‌ی موضوع مورد سؤال حکم دارد و یا خیر.

عمل هشتم: رجوع به اصل عملی

رجوع به اصل عملی یعنی در صورت نبودن دلیل اجتهادی درباره‌ی موضوع مورد سؤال، به اصل عملی عامّ و یا خاصّ باید مراجعه نمود تا وظیفه در قبال موضوع مورد سؤال معلوم شود.

عمل نهم: متفرّقات

متفرّقات یعنی بعد از اینکه حکم موضوع مورد سؤال استنباط شد، علومی که نقش در این استنباط داشته‌اند، بیان شوند و از هر علمی، مسأله و یا مسائلی که ابزار در این استنباط بوده‌اند، بیان گردد.

نحوه‌ی دوّم: روش سؤال محور

در این نحوه، درباره‌ی موضوعی سؤال مطرح می‌شود و بعد از طیّ مراحل، حکم این موضوع استنباط می‌شود بدون اینکه کتابی محور قرار بگیرد. درباره‌ی مسائل مستحدثه، این نحوه‌ی دوّم اجراء می‌شود.

هفت عمل در روش سؤال محور

در این نحوه، هفت عمل انجام می‌گیرد که عبارتند از:

1. موضوع شناسی بدوی

2. رجوع به آیات

3. رجوع به روایات

4. رجوع به اجماع

5. رجوع به عقل

6. رجوع به اصل عملی

7. متفرّقات

با حفظ این مقدّمه مهمّ، وارد بحث می‌شویم.