کتاب الطهارة // نجاسات // اهل کتاب // رجوع به روایات // طائفه اوّل

موضوع: کتاب الطهارة // نجاسات // اهل کتاب // رجوع به روایات // طائفه اوّل

سؤال دوّم: فسأله أ یتوضّأ .....

درباره‌ی توضّی در سؤال و وضوء در جواب، دو احتمال و بلکه دو نظر وجود دارد.

الف: نظر مرحوم شیخ طوسی در تهذیب و استبصار: مراد، غسل ید است نه وضوء اصطلاحی. قرینه بر این اراده، اجماع و روایات است. اجماع قائم شده بر اینکه مصافحه با مجوسی، ناقض وضوء اصطلاحی نیست و روایات، ناقض وضوء اصطلاحی را منحصر در اموری خاصّ می‌دانند و مصافحه با مجوسی جزء این امور نیست[1] . طبق این نظر، روایت دلالت بر نجاست مجوسی و به ضمیمه‌ی عدم القول بالفصل دلالت بر نجاست جمیع اهل کتاب و جمیع کفّار می‌کند.

ب: نظر مشهور: مراد، وضوء اصطلاحی است[2] . طبق این نظر، روایت دلالت بر نجاست مجوسی نمی‌کند.

ظاهر از بین این دو نظر، نظر دوّم است و بر فرض تعارض بین این روایت و سایر ادلّه، این روایت حمل بر استحباب می‌شود[3] و یا سایر ادلّه بر این روایت ترجیح داده می‌شود.

نتیجه: روایت در مقام بیان نجاست مجوسی و نتیجتاً نجاست اهل کتاب و کفّار نیست.

طائفه دوّم: روایاتی که مدلول آنها، طهارت اهل کتاب است.

روایت اوّل: روایت عیص بن قاسم از مولا ابی عبد الله علیه السّلام.

بحث اوّل: درباره‌ی نسخه‌های روایت.

۱) نسخه‌ی محاسن: عنه (احمد بن محمّد بن خالد) عن ابیه عن صفوان عن العیص قال: سألت ابا عبد الله علیه السّلام عن مؤاکلة الیهود و النصاری و المجوس فقال اذا أکلوا من طعامک و توضّوا فلا بأس[4] .

۲) نسخه‌ی کافی: ابو علی الاشعری عن محمّد بن عبد الجبّار عن صفوان عن عیص بن القاسم قال: سألت ابا عبد الله علیه السّلام عن مؤاکلة الیهودی و النصرانی و المجوسی قال فقال ان کان من طعامک فتوضّأ فلا بأس به[5] .

۳) نسخه‌ی من لا یحضر: سأله (الصّادق علیه السّلام) عن مؤاکلة الیهودی و النصرانی فقال لا بأس إذا کان من طعامک و سأله عن مؤاکلة المجوسی فقال إذا توضّأ فلا بأس[6] .

۴) نسخه‌ی تهذیب: الحسین بن سعید عن صفوان بن یحیی عن العیص بن القاسم قال سألت ابا عبد الله علیه السّلام عن مؤاکلة الیهودی ..... تا آخر متن من لا یحضر[7] .

۵) نسخه‌ی عوالی اللئالی: روی الشیخ فی الصّحیح عن عیص بن القاسم عن الصّادق علیه السّلام قال سألته عن مؤاکلة الیهودی و النصرانی فقال إن کان من طعامک فتوضّأ فلا بأس[8] .

۶) نسخه‌ی وافی: سند و متن روایت در وافی ج۱۹ ص۱۲۵ مثل کافی و سند و متن روایت در وافی ج۱۹ ص۱۲۶ مثل تهذیب و من لا یحضر است.