کتاب الطهارة/نجاسات/خنزیر/ توجّه: درباره اجزاء فاقد روح از کلب و خنزیر

موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/خنزیر/ توجّه: درباره اجزاء فاقد روح از کلب و خنزیر

نظریّه دوّم: نظریّه مرحوم سیّد مرتضی: اجزاء فاقد روح از این دو حیوان، طاهر است.

دلیل اوّل: اجماع.

عبارت ناصریّات ص۱۰۰: المسألة التاسعة عشرة: شعر المیتة طاهر، و کذلک شعر الکلب و الخنزیر، هذا صحیح و هو مذهب اصحابنا.

دلیل دوّم:

صغریٰ: شعر و صوف خنزیر و کلب، شیئ فاقد حیات است (چون حیوان در صورت اخذ شعر و صوف آن، احساس ألم و درد ندارد و عدم احساس درد، ملاک عدم حیات است).

کبریٰ: شیئ فاقد حیات، از اجزاء حیوان نیست (؟).

نتیجه: شعر و صوف خنزیر و کلب، از اجزاء حیوان نیست تا نجس باشد.

عبارت ناصریّات ص۱۰۱: و لیس لاحد ان یقول: انّ الشعر و الصّوف من جملة الخنزیر و الکلب و هما نجسان و ذلک انّه لایکون من جملة الحیّ الّا ما تحلّه الحیاة و ما لا تحلّه الحیاة لیس من جملته و ان کان متّصلا به.

توجّه باشد که صدر کلام مرحوم سیّد دلالت بر طهارت شعر کلب و شعر خنزیر دارد ولی ظاهر ذیل، طهارت مطلق اشیاء فاقد حیات از این دو حیوان است.

عبارت الحبل المتین ص۹۷: انّ المرتضی رضی الله عنه حکم بطهارة ما لا تحلّه الحیوة منه (من الکلب) کعظمه و شعره و کذلک کلّ نجس العین عنده.

عبارت حدائق ج۵ ص۲۰۸: حکم (المرتضی) بطهارة ما لا تحلّه الحیاة.

عبارت مصباح الفقیه ج۷ ص۱۰۲: فما حکی عن السیّد من طهارة شعر الکلب و الخنزیر بل ربّما استظهر منه طهارة ما لا تحلّه الحیاة منه مطلقا ضعیف.

قال المحقّق صاحب العروة: الثامن: الکافر باقسامه حتّی المرتدّ بقسمیه و الیهود و النّصاری و المجو

مقدّمه اوّل: فتوای صاحب عروه.

کافر با تمامی اقسام آن، حتّی مرتدّ با هر دو قسم آن و یهود و نصاریٰ و مجوس، نجس است.

مقدّمه دوّم: تبدیل فتویٰ به سؤال.

سؤال اوّل: آیا اهل کتاب، نجس است؟

با حفظ این دو مقدّمه، مراحل استنباط حکم اهل کتاب عبارت است از:

مرحله‌ی اوّل: موضوع شناسی بدوی.

موضوع در سؤال فوق، اهل کتاب است. معنای اهل کتاب در لغت و عرف و شرع، واحد و واضح است (طائفه‌ای که پیامبر و کتاب آسمانی داشته‌اند). یهود و مسیحی، بالضرورة، از مصادیق اهل کتاب هستند. ولی درباره‌ی مجوسی، در ابتداء نظر، دو طائفه روایت وجود دارد.