کتاب الطهارة/نجاسات/کلب/رجوع به روایات

موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/کلب/رجوع به روایات

روایت چهارم: روایت علیّ بن جعفر از مولا موسی بن جعفر علیهما السّلام.

بحث اوّل: درباره‌ی نسخه‌های روایت.

۱) نسخه‌ی مسائل علیّ بن جعفر: سألته عن الرّجل یقع ثوبه علی کلب میّت هل یصلح له الصّلوة فیه قال ینضحه و یصلّی فیه فلا بأس (مسائل ص۱۱۷).

۲) نسخه‌ی من لا یحضر: سأل علیّ بن جعفر اخاه موسی بن جعفر علیهما السلام عن الرّجل ...... تا آخر متن مسائل (من لا یحضر ج۱ ص۷۵).

۳) نسخه‌ی تهذیب: محمّد بن احمد بن یحیی عن العمرکیّ عن علی بن جعفر عن اخیه موسی بن جعفر علیهما السلام قال: سألته عن الرّجل وقع ثوبه علی کلب میّت فقال ینضحه بالماء و یصلّی فیه و لا بأس. (تهذیب، تحقیق خرسان، ج۱ ص۲۷۷).

۴) نسخه‌ی استبصار: سند و متن روایت در استبصار مثل تهذیب است (استبصار، تحقیق خرسان، ج۱ ص۱۹۲).

توجّه:

عبارت مرحوم شیخ در استبصار در ذیل روایت به این صورت است: فهذا الخبر یبیّن انّ حکم الکلب میّتا و حیّا سواء فی نضح الماء علی الثوب الذی اصابه اذا کان جافّا.

۵) نسخه‌ی وافی: سند روایت در وافی مثل تهذیب و من لا یحضر است ولی متن روایت به این صورت است: سألته عن رجل وقع ثوبه علی کلب میّت قال ینضحه و یصلّی فیه و لا بأس (وافی ج۶ ص۲۰۹).

توجّه:

عبارت مرحوم فیض در ذیل روایت به این صورت است: ینبغی حمل هذا الخبر علی الاصابة جافّا.

۶) نسخه‌ی وسائل الشیعة: سند و متن روایت در وسائل مثل تهذیب است (وسائل، طبع آل البیت، ج۳ ص۴۴۲).

توجّه:

در وسائل اشاره شده که مرحوم صدوق نیز این روایت را از علیّ بن جعفر نقل فرموده است.

۷) نسخه‌ی بحار الانوار: مرحوم مجلسی در بحار ج۱۰ ص۲۵۵ روایت را از مسائل علیّ بن جعفر و در بحار ج۷۷ ص۵۵ روایت را از قرب الاسناد طبع حجر نقل فرموده است.

بحث دوّم: درباره‌ی سند روایت.

نکته الف: مرحوم صدوق در من لا یحضر روایت را از علیّ بن جعفر نقل فرموده است. سند مرحوم صدوق به علیّ بن جعفر در مشیخه‌ی من لا یحضر ج۴ ص۴۲۲ آمده است. سند مرحوم صدوق به این راوی، متعدّد است که بعضی از اسناد، صحیح است و صحّت بعضی از اسناد کفایت می‌کند (ملاذ الاخیار ج۲ ص۳۷۱). بنابراین، با توجّه به اینکه علیّ بن جعفر امامی و ثقه و از اجلّاء است، روایت طبق نسخه‌ی من لا یحضر صحیحه خواهد بود.

نکته ب: مرحوم شیخ در تهذیب و استبصار روایت را از محمّد بن احمد بن یحیی بن عمران اشعری قمی نقل فرموده است. سند مرحوم شیخ به این راوی در مشیخه‌ی تهذیب ص۷۱ و در مشیخه‌ی استبصار ص۳۲۳ آمده است. سند مرحوم شیخ به این راوی، متعدّد است که بعضی از اسناد، صحیح است و صحّت بعضی از اسناد کفایت می‌کند. بنابراین، با توجّه به اینکه تمامی رواة در روایت امامی و ثقه و از اجلّاء هستند، روایت طبق نسخه‌ی تهذیب و استبصار نیز صحیحه است (استقصاء الاعتبار ج۳ ص۳۲۵، ملاذ الاخیار ج۲ ص۴۱۸).

نکته ج: مرحوم علّامه مجلسی در بحار روایت را از قرب الاسناد نقل فرموده است. روایت طبق نسخه‌ی قرب الاسناد، ضعیف است و علّت ضعف همان است که در روایت دوّم گفته شد.

بحث سوّم: درباره‌ی دلالت روایت.

از طرفی کلمه‌ی کلب در روایت انصراف قطعی به کلب برّی دارد. از طرفی دیگر نضح آب به ثوبی که ملاقات با کلب کرده و جواز صلوة در آن، دلالت بر طهارت کلب می‌کند. چون اگر کلب نجس بود، نضح برای تطهیر کفایت نمی‌کرد و صلوة در ثوب جایز نبود. بنابراین، روایت دلالت بر طهارت کلب برّی می‌کند.