موضوع: کتاب الطهارة/نجاسات/خون حیوان فاقد نفس سائله/

قال المحقّق صاحب العروة: و امّا دم ما لا نفس له فطاهر، کبیراً کان او صغیراً کالسّمک و البقّ و البرغوث.

مقدّمه اوّل: فتوای صاحب عروه.

خون حیوانی که فاقد نفس سائله است، طاهر است. اعمّ از اینکه حیوان، کبیر و یا صغیر باشد. مثل سمک، بقّ و برغوث.

مقدّمه دوّم: تبدیل فتویٰ به سؤال.

آیا خون حیوان فاقد نفس سائله، طاهر است؟

با حفظ این دو مقدّمه، مراحل استنباط حکم خون حیوان فاقد نفس سائله عبارت است از:

مرحله‌ی اوّل: موضوع شناسی بدوی.

موضوع در سؤال فوق، خون حیوان فاقد نفس سائله است. در این موضوع مرکّب، مفاد خون و حیوان و نفس سائله معلوم است و لذا این موضوع احتیاج به موضوع شناسی ندارد.

مرحله‌ی دوّم: رجوع به آیات.

آیه‌ی اوّل: آیه‌ی احلّ لکم صید البحر و طعامه (سوره‌ی مائده، آیه‌ی ۹۶)

بحث اوّل: درباره‌ی مفاد آیه.

مفاد اجمالی آیه‌ی مبارکه این است که در حال احرام، صید دریا و طعام دریا برای شما حلال است.

بحث دوّم: درباره‌ی کیفیّت استدلال.

در کلمه‌ی صید در آیه‌ی مبارکه دو احتمال است.

الف: مراد از صید، اصطیاد است یعنی مصدر. طبق این احتمال، مفاد آیه‌ی مبارکه این است که در حال احرام، اصطیاد از دریا و اکل طعام دریا جایز است. (مجمع البیان ج۳ ص۳۸۰).

ب: مراد از صید، مصید است یعنی اسم مفعول. طبق این احتمال، مفاد آیه‌ی مبارکه این است که در حال احرام، اکل حیوان صید شده‌ی از دریا و اکل طعام دریا جایز است (آیات الاحکام، امام خمینی، ص۵۴۱). کلمه‌ی طعامه عطف بر صید شده و عطف ظهور در مغایرت دارد و لذا مراد از صید، طریّ و مراد از طعامه، مملوح است. طریّ یعنی شکارها‌ی تازه. مملوح یعنی حیوانی که قبلاً از دریا شکار شده و بخاطر فاسد نشدن بر آن نمک پاشیده‌اند و آن را ذخیره کرده‌اند.