موضوع: کتاب طهارت/احکام المیاه/حکم آب مشکوک الاطلاق

متفرّقات:

اموری که در مسئله مورد بحث، مورد استفاده قرار گرفته‌اند، عبارتند از:

    1. قول لغوی در موضوع شناسی بدویّ.

    2. علم اصول.

بحث حقیقت شرعیّه، بحث مطلق و مقیّد، بحث عامّ و خاصّ، بحث ظهور، قول لغوی در موضوع شناسی دلیلی. بحث اجماع، بحث خبر واحد، بحث حکومت، بحث ورود، بحث عقل، بحث اصل عملی.

    1. علم رجال و درایه

    2. آیات الاحکام.

    3. تفاسیر و علوم ادبی.

    4. کتب اربعه و جوامع دیگر روائی.

    5. کتب فقهاء.

قال المحقّق صاحب العروة: و المشکوک اباحته محکوم بالاباحة الّا مع سبق ملکیّة الغیر او کونه فی ید الغیر المحتمل کونه له.

سؤال سوّم: آیا آب مشکوک الاباحة، مباح است؟

مراحل تفصیلی استنباط عبارتند از:

مرحله‌ی اوّل: موضوع شناسی بدویّ.

موضوع در سؤال فوق، آب و شکّ و اباحه (اباحه‌ی تصرّفات) است. مفاد این موضوعات معلوم است و لذا احتیاج به موضوع شناسی ندارند.

توجّه: شکّ در اباحه گاهی در قالب شبهه‌ی بدویّه (اعمّ از موضوعیّه و حکمیّه) و گاهی در قالب شبهه‌ی مقرونه به علم اجمالی است. بحث در صورت اوّل با هر دو قسم آن است.

مرحله‌ی دوّم: رجوع به آیات.

مسئله فاقد آیات الاحکام است اگر چه دلالت بعضی از آیات، مورد تصوّر بدویّ است.

مرحله‌ی سوّم: رجوع به روایات.

درباره‌ی اباحه و عدم اباحه آب مشکوک الاباحة، دو طائفه روایت وجود دارد.

طائفه اوّل: روایاتی که دلالت بر اباحه‌ی این نوع از آب می‌کند.

روایت اوّل: روایت عبد الله بن سنان از ابی عبد الله علیه السّلام.

بحث اوّل: درباره‌ی نسخه‌های روایت.

نسخه کافی: عدّة من اصحابنا عن سهل بن زیاد و احمد بن محمّد جمیعاً عن ابن محبوب عن عبد الله بن سنان عن ابی عبد الله علیه السّلام قال: کلّ شیئ یکون فیه حلال و حرام فهو حلال لک ابدا حتّی ان تعرف الحرام منه بعینه فتدعه (کافی طبع اسلامیّه، ج۵ ص۳۱۳ و کافی طبع دارالحدیث، ج۱۰ ص۵۴۱).

نسخه من لایحضر: روی الحسن بن محبوب عن عبد الله بن سنان قال: قال ابو عبد الله علیه السّلام: کلّ شیء یکون ........ تا آخر متن کافی (من لایحضر، ج۳ ص۳۴۱).

نسخه تهذیب: احمد بن محمّد عن ابن محبوب عن عبد الله بن سنان عن ابی عبد الله علیه السّلام قال: کلّ شیء یکون منه حرام و حلال فهو لک حلال ابدا حتّی تعرف ....... تا آخر متن کافی (تهذیب، تحقیق خرسان، ج۷ ص۲۲۶).

نسخه تهذیب: عنه (حسن بن محبوب) عن عبد الله بن سنان قال: قال ابو عبد الله علیه السّلام کلّ شیئ یکون فیه حرام و حلال فهو لک حلال ابداً حتّی تعرف ...... تا آخر متن کافی (تهذیب، تحقیق خرسان، ج۹ ص۷۹).

نسخه عوالی اللّئالی: روی عبد الله بن سنان عن ابی عبد الله علیه السّلام قال کلّ شیء یکون فیه حلال و حرام فهو لک حلال ابداً حتی تعرف الحرام منه بعینه فتدعه (عوالی اللئالی،‌ ج۳ ص۴۶۵).

نسخه وافی: سند روایت در وافی، سند کافی و من لا یحضر و تهذیب است و متن مثل متن کافی است (وافی، ج۱۷ ص۶۱).

نسخه وسائل الشیعة: محمّد بن علیّ بن الحسین باسناده عن الحسن بن محبوب عن عبد الله بن سنان عن ابی عبد الله علیه السّلام قال: کلّ شیئ فیه حلال و حرام فهو لک حلال ابدا حتی تعرف ....... تا آخر متن من لا یحضر (وسائل، طبع آل البیت، ج۱۷ ص۸۸).

نسخه الفصول المهمّة: قال الصّادق علیه السّلام: کلّ شیئ یکون ......... تا آخر متن کافی (الفصول المهمّة ج۲ ص۴۳۶).

نسخه الفصول المهمّة: محمّد بن علیّ بن الحسین ..... تا آخر سند و متن وسائل (الفصول المهمّة ج۱ ص۶۳۱).

نسخه هدایة الامّة: قال الصّادق علیه السّلام: کلّ شیء .... تا آخر متن کافی (هدایة الامّة ج۸ ص۷۲ و ج۶ ص۷۷).

نسخه بحار الانوار: و منه (سرائر) عن ابن محبوب ....... تا آخر سند و متن کافی با اختلاف کم (بحار، ج۶۲ ص۱۵۵).

نسخه بحار الانوار: تهذیب الاحکام، الحسن بن محبوب ..... تا آخر سند و متن نسخه دوّم تهذیب (بحار، ج۲ ص۲۸۲).