حجیّت و عدم حجیّت خبر واحد «8»/طرق موصله /مقصد ششم: حجج و امارات

موضوع: مقصد ششم: حجج و امارات/طرق موصله /حجیّت و عدم حجیّت خبر واحد «8»

و أمّا عن الروايات: فبأنّ الاستدلال بها خالٍ عن السداد(استحکام)؛ فإنّها أخبار آحاد.

لا يقال: إنّها وإن لم تكن متواترة لفظاً ولامعنىً، إلّا(لکن) أنّها متواترة إجمالًا؛ للعلم الإجماليّ بصدور بعضها لا محالة.

فإنّه يقال: إنّها وإن كانت كذلك، إلّا أنّها لاتفيد إلّا في ما توافقت عليه، وهو غير مفيد في إثبات السلب كلّيّاً،- كما هو محلّ الكلام، ومورد النقض والإبرام-، وإنّما تفيد عدمَ حجّيّة الخبر المخالف للكتاب والسنّة، والالتزامُ به(بعدم حجیّة الخبر المخالف للکتاب و السنّة) ليس بضائر، بل لا محيصَ عنه في مقام المعارضة.

استدلال به روایات مذکور نیز برای اثبات عدم حجیّت خبر واحد، صحیح نمی‌باشد، زیرا استدلال به آنها برای اثبات عدم حجیّت خبر واحد در صورتی صحیح است که صدور خود این اخبار قطعی باشد و الّا مضمون این اخبار، شامل خود آنها نیز شده و از حجیّت و استناد به این اخبار، عدم حجیّت آنها لازم خواهد آمد، چون این اخبار دلالت بر عدم حجیّت اخباری دارند که علم به صدور آنها وجود ندارد؛ در حالی که قطع به صدور این اخبار وجود ندارد، زیرا اولاً محفوف به قرائن قطعیّه نیستند و ثانیاً تواتر لفظی و یا معنوی ندارند و نهایتاً ممکن است ادّعای تواتر اجمالی شود؛ به این معنا که گفته شود کثرت این اخبار در حدّی است که علم اجمالی به صدور بعضی از آنها حاصل می‌شود، ولی این ادّعا نیز قابل پذیرش نیست زیرا مضمون یکی از این طوائف چهارگانه اخصّ از سه طائفه دیگر است و آن طائفه، طائفه‌ای است که دلالت بر عدم حجیّت روایات مخالف با کتاب و سنّت دارند، در نتیجه علم اجمالی به صدور بعضی از این روایات، مفید علم تفصیلی به قدر متیقّن از این روایات، یعنی عدم حجیّت خبری است که مخالف با کتاب و سنّت باشد، نه عدم حجیّت خبر واحد به صورت مطلق آن گونه که منکرین حجیّت خبر واحد قائل شده‌اند و این امری مورد پذیرش بوده و قابل انکار نمی‌باشد.

به عبارت دیگر روایات مذکور نهایتاً دلالت بر این دارند که هر خبر واحدی از حجیّت و اعتبار برخوردار نمی‌باشد؛ به این صورت که بعضی از اخبار واحد از حجیّت و اعتبار برخوردار نبوده مانند خبر واحدی که مخالف با کتاب یا سنّت قطعیّه است و بعضی از اخبار واحد از حجیّت و اعتبار برخوردار می‌باشند لذا ادّعای قائلین به عدم حجیّت اخبار واحد به صورت مطلق، ثابت نمی‌گردد.