/نشانه‌های اهل بهشت /اخلاق ولایی

موضوع: اخلاق ولایی/نشانه‌های اهل بهشت /

1- نشانه‌های اهل بهشت

حدیثی که امروز محضرتان تقدیم می‌شود، از کتاب ارشادالقلوب مرحوم دیلمی است: امام حقایق، امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «انسان‌های بهشتی، چهار نشانه دارند». مستحضرید وقتی انسان، نشانه‌های گروهی یا خصوصیتی یا طریقه‌ای را کشف کرد، راحت‌تر می‌تواند به طرف آنها راهنمایی شود؛ همان‌طور که در آیه شریفه دارد که: ﴿وَعَلامَاتٍ وَبِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ﴾.[1] امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند: «این علامت‌ها، ما هستیم».[2] حضرت فرمودند: برای اهل بهشت، چهار نشانه است؛ «لِأَهْلِ اَلْجَنَّةِ أَرْبَعُ عَلاَمَاتٍ وَجْهٌ مُنْبَسِطٌ وَ لِسَانٌ فَصِيحٌ لَطِيفٌ وَ قَلْبٌ رَحِيمٌ وَ يَدٌ مُعْطِيَةٌ».[3] سبحان‌الله! چقدر اوصاف عجیبی است.

1.1- خوش‌رویی

اولین خصلت را حضرت فرمودند: اینها، انسان‌هایی هستند که روی بازی دارند و ﴿عَبُوسًا قَمْطَرِيرًا﴾،[4] نیستند. اینها وجه منبسط دارند. وجه منبسط، جذبه دارد. و جذبه، دیگران را مجذوب می‌کند. و اهل بهشت، این حالت را دارند؛ پس اگر کسی در دنیا وجه منبسط داشت، ان‌شاءالله نشانه اهل بهشت را دارد.

1.2- زبان گویا و فصیح

اهل بهشت، زبان‌شان گویا است؛ مغلق نیست. برای همین، بزرگان توصیه می‌کنند که کسانی که با علم و اصطلاح علمی سر و کار دارند، سعی کنند اینها را با زبان گویایی مطرح کنند. ایام دفاع مقدس است. شهدا و امام راحل، روح‌شان شاد باشد. شما فرمایشات امام رضوان‌الله‌علیه را ملاحظه کنید. در عین حالی که با یک عظمت و صلابت بیان می‌شود و با عمق است، ولی خیلی روان است. حتی تفسیر سوره مبارکه حمد را طوری می گفتند که عوام می‌فهمیدند و خواص می‌پسندیدند. این از نشانه های اهل بهشت است. سعی کنیم پیچیده حرف نزنیم. من یک موقعی به دوستان می‌گفتم: هنر یک عالم این است که همانند یک مادر باشد. مادر، غذاهای زُمخت را می‌خورد، ولی به جای آن، شیر و غذای روان به بچه تحویل می‌دهد. انسان بهشتی، زبانش گویا است.

1.3- مهربانی

3) قلب رحیمی دارد. امروز در درس تفسیر عرض کردیم رحیم، یعنی کسی که مهرش، همیشگی و گسترده است. محبتش، زودگذر نیست؛ مداوم است. انسان بهشتی، قلب رحیمی دارد. سعی کنیم قلب رحیم را در خودمان پیاده کنیم. تمرین کنیم. اگر با محبت انس بگیریم، در دل، غیر محبت، راه پیدا نمی‌کند.

1.4- سخاوت

خصلت چهارم که خصلت عجیبی است: بهشتی‌ها، ید معطیه دارند؛ دست دهنده دارند، نه دست گیرنده. اینها نشانه‌های انسان‌های بهشتی است. جمع ما بحمدالله متیمن به فضلای سادات هست. کسی شوخی می‌کرد، ولی حرف متین و خوبی بود. یک موقعی با عده‌ای شوخی کردیم و گفتیم: فرق سید با شیخ این است که سادات، ید معطیه دارند. رسول مکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) هم فرمودند: دست گیرنده نسبت به دست دهنده، عقب‌تر است. دست گیرنده، مقامش پایین‌تر است؛ دست دهنده، مقامش بالاتر است. ان‌شاءالله خداوند تبارک‌وتعالی، به ما توفیق دهد که این خصلت‌ها را در خودمان پیاده کنیم. لسان فصیح، چه ارتباطی با آن سه مورد دیگر دارد؟ می‌خواهند بفرمایند که بهشتی‌ها، جذبه دارند. و زبان، نقطه ارتباطی است. همین جا هم، به تمرین نیاز دارد؛ چون می‌خواهیم با مردم سر و کار داشته باشیم. مردم از ما می‌پسندند که صریح باشیم و هر حرفی نزنیم و مراقب باشیم.