صفات آخرین پیامبر_ رابطه‌ی ولایت با رسالت_ رابطه‌ی رحمت، برکت، صلوات و تحیات/ادامه‌ی شرح زیارت غدیریه /اخلاق ولایی

موضوع: اخلاق ولایی/ادامه‌ی شرح زیارت غدیریه /صفات آخرین پیامبر_ رابطه‌ی ولایت با رسالت_ رابطه‌ی رحمت، برکت، صلوات و تحیات

1- ادامه‌ی شرح زیارت غدیریّه

«السَّلامُ عَلى مُحَمَّدٍ رَسُولِ الله خاتَمِ النَّبِيِّنَ وَسَيِّدِ المُرْسَلِينَ وَصَفْوَةِ رَبِّ العالَمِينَ أَمِينِ الله عَلى وَحْيِهِ وَعَزائِمِ أَمْرِهِ وَالخاتِمِ لِما سَبَقَ وَالفاتِحِ لِما اسْتُقْبِلَ وَالمهَيْمِنِ عَلى ذلِكَ كُلِّهِ وَرَحْمَةُ الله وَبَرَكاتُهُ، وَصَلَواتُهُ وَتَحِيَّاتُهُ».[1]

در بیان و شرح برخی فرازهای زیارت شریفه غدیریه حضرت امام هادی (علیه‌السلام) بودیم. در عظمت غدیر همین بس که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) مبلغ غدیر هستند و ائمه‌ی ما بلا استثنا در باره آن سخن دارند و به تعظیم آن دستور دادند. روزهای کمالیه بشر چند روز است: بعثت، غدیر،‌ عاشورا، ظهور و قیامت.

1.1- صفات آخرین پیامبر

سلام‌های در زیارت شریفه غدیریه اول به آقا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) است. وصف به شیء مشعر به علیت است. سلامی که اسم باری تعالی است وقتی تقدیم به این حضرات می‌شود به خاطر این اوصاف است:

1.1.1- مصطفای حضرت حق

سلام به اسم رسول الله «صلی‌الله‌علیه‌و‌آله»: «صفوة رب العالمین»کسی که مصطفای حضرت حق است. انتخاب شده حضرت حق است. آخرین پیغمبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) باید چند صفت داشته باشد:

1) ما به الاشتراک تمام انبیای دیگر؛ رسول، نبی و هادی.

2) خصوصیات اوصاف انبیای گذشته را باید داشته باشد؛ حضرت آدم علیه السلام اولین انسان برگزیده حضرت حق است. در زیارت‌نامه‌ها از جمله زیارت حضرت معصومه سلام الله علیها داریم: «اَلْسَّلَامُ عَلَی آدَمَ صَفْوَةِ الله».[2] این را آقا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) باید داشته باشد به عنوان اولین خصلت اولین نبی. موسی کلیم الله، عیسی روح الله، ابراهیم خلیل الله و همه اینها. خصلت‌های خاص انبیای گذشته را باید داشته باشد و مقام رسالت و نبوت آنها را.

3) این مهم است که علاوه بر آن باید اوصاف خاصی داشته باشد که انبیای گذشته نداشته باشند. از جمله رسول خاتم بودن است. ﴿خَاتَمَ النَّبِيِّينَ﴾[3] صفت خاص ایشان است.

2- امین خدا

«امین الله علی وحیه و عزائم امره»؛ ﴿مَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَىٰ﴾.[4] آنچه می‌گوید سخن خداست. جنبه‌های اجرایی اوامر الهی دست رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله است. مجرای امر الهی رسول اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) است. شاید دیگران مجرای امر الهی باشند ولی مجرای امر الهی علی الاطلاق نیستند. آنی که علی الاطلاق مجرای امر خداست رسول مکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) است.

3- پیامبر خاتم

«و الخاتم لما سبق»؛ این صفت را دارند که همه گذشته‌ها را خاتم است و پایان؛ و همه آینده‌ها را فاتح و آغازگر است. صفت عجیبی است. یعنی 124000 پیغمبر نقطه ختمی و آخرشان ایشان است. تقدم رتبی که داشت. آنجا خاتَم است و اینجا خاتِم است یعنی تأخر زمانی دارد و آخرین نقطه است. بحثی در عرفان داریم که اسمای الهی هرچه نزول پیدا کنند ظهور پیدا می‌کنند. ظهور و کمالشان با یکدیگر است. هرچه مظهرشان تام باشد تاثیر و تأثر اسمای الهی بیشتر است. در آخرین رسولان الهی ظهور اسمای الهی بیشتر است. خاتم جامع تمام اسما و صفات الهی است که «خلیفة الله» می‌شود.

4- پیامبر فاتح

نکته‌ی عظیم دیگر اینکه فرمودند: «والفاتح لما استقبل»؛ آغازگر برای آینده‌ها هستند. این یعنی رسول مکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) فرمودند: «لانَبِيَّ بَعْدِي».[5] نبوت بعد از من نیست ولی نفرمودند ولیّ بعد از من نیست. عرض ما این است که این حقیقت ولایت است. این جزو خصلت‌های خاص ایشان است. «خاتم النبیین، خاتم لما سبق و فاتح لما استقبل»، جزو خصوصیات رسول مکرم اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) است.

5- مهیمن بودن

خصلت بعدی «و المهیمن علی ذلک کله»؛ مسلط و حاکم بر همه اینها است. علی ذلک را بزنیم به خاتم لما سبق یا بزنیم به الفاتح باز هم صحیح است. دو هیمنه دارند یکی بر گذشته که خاتم النبیین هستند و دیگری هیمنه بر آینده که منشأ ولایت است که ام ولایت است.

1.2- رابطه ولایت با رسالت

اینکه آیا حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) مقدم است و یا حضرت رسول (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) بحث است؟ اگر ولایت ام النبوة است پس حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) باید تقدم داشته باشد. ما با صراحت عرض می‌کنیم ایشان تحت هیمنه رسالت هستند. تا رسالت نباشد ولایت شکل نمی‌گیرد. ولایت ظهور باطنی نبوت و رسالت است.

1.3- رابطه‌ی رحمت، برکت، صلوات و تحیات

«و رحمة الله و برکاته و صلواته و تحیاته»؛ هم رحمت و هم برکت که برکت تداوم رحمت است. صلوات معرف رحمت و برکت است. تحیت دیدن برکت و رحمت و صلوات است. اینها سیر ترتیبی دارند. با این خصوصیت تحیات فراز سلام اولی ختم می‌شود. تا ان‌شاءالله به فرازهای دیگر برسیم. ان‌شاءالله خداوند توفیق دهد جزو پیروان راستین و متمسک به حبل الهی و ذیل ولایت باشیم.