ذکر فضائل غدیر در زیارت غدیریه/روز غدیر خم_ فراز‌هایی از خطبه‌ی غدیر /اخلاق ولایی

موضوع: اخلاق ولایی/روز غدیر خم_ فراز‌هایی از خطبه‌ی غدیر /ذکر فضائل غدیر در زیارت غدیریه

1- فرازهایی از خطبه‌ی غدیر

مطلب اول:

﴿يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ ۖ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ﴾.[1] در عظمت غدیر همین بس که رسول مکرم اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) فرمان دادند که همه غدیر را تبلیغ کنند. خداوند هم فرمود اگر غدیر را تبلیغ نکنی رسالتت کامل نیست. آخرین صفت ایشان مبلّغ است؛ یعنی رساندن ولایت. رسالت اکمال و اتمامش در غدیر است. غدیر ام نبوت و ولایت است. مرجع نبوت به ابلاغ رسالت است. قطعا چنین است. در فرازی از خطبه غدیر فرمودند: «فَلْيُبَلِّغِ الْحَاضِرُ الْغَائِبَ وَ الْوَالِدُ الْوَلَدَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ».[2]

حضرت تکلیف را برای همه مشخص کردند. حاضر غایب را اطلاع دهد و هر پدری فرزند خودش را تا روز قیامت نسبت به غدیر توجیه و تبلیغ کند. چنین تعبیری نسبت به هیچ مساله اعتقادی و اخلاقی نداریم. تبلیغ غدیر واجب است. والدین باید برای کم سن و سال‌ها مطرح کنند. با بیان فضیلت‌ها، با قصه و با توضیح کلمات ائمه (علیهم‌السلام) بیان کنند. غدیر هر ساله در ذی‌حجه و در حجه الوداع تبلیغ شود. به عنوان واجب بلکه اوجب واجبات مطرح شود.

مطلب دوم:

اینکه امر به معروف و نهی از منکر هم یکی از واجبات و نظارت‌های عمومی برای همه است و بر فرد فرد واجب است. در روایات داریم اگر این دو اقامه نشود دیگر واجبات ادا نمی‌شود. «وَ أْمُرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ أَلَا وَ إِنَّ رَأْسَ الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيِ عَنِ الْمُنْكَرِ أَنْ تَنْتَهُوا إِلَى قَوْلِي وَ تُبَلِّغُوهُ مَنْ لَمْ يَحْضُرْ وَ تَأْمُرُوهُ بِقَبُولِهِ وَ تَنْهَوْهُ عَنْ مُخَالَفَتِهِ فَإِنَّهُ أَمْرٌ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مِنِّي وَ لَا أَمْرٌ بِمَعْرُوفٍ وَ لَا نَهْيٌ عَنْ مُنْكَرٍ إِلَّا مَعَ إِمَامٍ مَعْصُومٍ».[3] اگر دعوت به خوبی‌ها را جمع کنی نقطه بالایی دارد که رأس آن است و نقطه فرماندهی امر به معروف این است که به قول من برسید. قول آقا رسول الله صلی الله علیه و آله جعل ولایت از جانب حضرت حق است و ابلاغ ولایت. ﴿يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ﴾[4] یکی از بالاترین امرهای به معروف، بیان غدیر است. روایتی از حضرت امام باقر (علیه‌السلام) در کتاب کافی هست: أبو علي الأشعري، عن الحسن بن علي الكوفي، عن عباس بن عامر، عن أبان بن عثمان، عن فضيل بن يسار، عن أبي جعفر (عليه السلام) قال: «بُنِيَ اَلْإِسْلاَمُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى اَلصَّلاَةِ وَ اَلزَّكَاةِ وَ اَلصَّوْمِ وَ اَلْحَجِّ وَ اَلْوَلاَيَةِ وَ لَمْ يُنَادَ بِشَيْءٍ كَمَا نُودِيَ بِالْوَلاَيَةِ فَأَخَذَ اَلنَّاسُ بِأَرْبَعٍ وَ تَرَكُوا هَذِهِ _ يَعْنِي اَلْوَلاَيَةَ _ ».[5]

مردم از این پنج رکن، ولایت را رها کردند. به قدری که به بقیه پرداخته شده به ولایت پرداخته نشده است. مردم سهل‌انگاری دارند و حضرت گله داشتند که به این رکن پنجم نپرداختند. ولایت در شمارش پنجم و در حقیقت اول است. ان‌شاء‌الله خدا آنچه خیر دنیا و آخرت است به ما توفیق دهد.

2- فضائل غدیر در زیارت غدیریه

بهترین ذکرها ذکر حضرت علی (علیه‌السلام) است. حدود 206 فضیلت برای حضرت علی علیه السلام در این زیارت آمده است. حدود 32 آیه قرآن آمده است. همین آیه‌ی ﴿يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ﴾[6] و آیات دیگر در این زیارت شریفه مطرح شده است. اگر بخواهیم اجمالش را مطرح کنیم: آیه، روایت و فضایل و اوصاف دارد و گزیده‌ای از حوادث مهم تاریخ اسلام در آن مطرح شده است مانند غصب فدک، مانند جنگ بدر، احزاب، احد، حنین، صفین، جمل، نهروان، شهادت عمار و مانند آن. أین عمارِ حضرت علی و لا سیف الا ذوالفقار، شهادت خود حضرت علی (علیه‌السلام)، بیزاری از دشمنان و تولی و تبری. برائت از قاتلان حضرت سید الشهدا (علیه‌السلام) و برائت از منکران اهل بیت (علیهم‌السلام). این زیارت عصاره‌ای از اخلاقیات و اعتقادات انسان است. زیارت بدین شرح است:

بسم الله الرّحمن الرّحیم

«اَلسَّلاَمُ عَلَى مُحَمَّدٍ رَسُولِ اَللَّهِ خَاتَمِ اَلنَّبِيِّينَ وَ سَيِّدِ اَلْمُرْسَلِينَ وَ صَفْوَةِ رَبِّ اَلْعَالَمِينَ أَمِينِ اَللَّهِ عَلَى وَحْيِهِ وَ عَزَائِمِ أَمْرِهِ وَ اَلْخَاتِمِ لِمَا سَبَقَ وَ اَلْفَاتِحِ لِمَا اُسْتُقْبِلَ وَ اَلْمُهَيْمِنِ عَلَى ذَلِكَ كُلِّهِ وَ رَحْمَةُ اَللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ وَ صَلَوَاتُهُ وَ تَحِيَّاتُهُ».[7]

1) در آغاز سلام بر امیر المؤمنین (علیه‌السلام) اولین سلام، سلام به رسول مکرم اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) است. بحثی در اصول داریم که وصف به شیء مشعر به علیت است. اولین صفتی که برای حضرت محمد

2) بعدی «سید المرسلین» است. بر همه‌ی کسانی که ایشان فرستاده شده است. هم سید رسل است و هم سید مرسلین است. سیادت بر فرستاده‌شده‌ها.

3) «صفوة رب العالمین». جعل سلام بر ائمه و آقا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) به این جهاتی است که در این زیارت شریفه بیان شده است. با تأمل‌های خاصی که خواهیم داشت به برکت اولیای الهی بتوانیم این زیارت را نهادینه کنیم. امسال و هر سال. این زیارت را به عنوان متون معرفتی و اسلامی مغتنم بشماریم.