آشنایی با زیارت غدیریه‌ی منسوب به امام هادی (علیه‌السلام)/مصداق بارز زینت محافل و مجالس_ آداب زیارت معصومین (علیهم‌السلام) /اخلاق ولایی

موضوع: اخلاق ولایی/مصداق بارز زینت محافل و مجالس_ آداب زیارت معصومین (علیهم‌السلام) /آشنایی با زیارت غدیریه‌ی منسوب به امام هادی (علیه‌السلام)

1- مصداق زینت محافل و مجالس

حضرت رسول مکرم اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) فرمودند: «زَيِّنُوا مَجَالِسَكُمْ بِذِكْرِ عَلِيٍّ عَلَيْهِ‌السَّلاَمُ».[1] این حدیث را فریقین نقل کردند. مجالستان را به ذکر مبارک حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) زینت دهید. در این چند روزی که در آستانه‌ی عید غدیر هستیم یکی از اعیاد بزرگ جهان اسلام، شرح زیارت غدیریه امام هادی (علیه‌السلام) را خواهیم داشت. از بهترین مصداق‌های زینت دادن مجالس به ذکر ایشان، فضائل و مناقب حضرت است. به خصوص فضائلی که در لسان معصومین (علیهم‌السلام) بیان شده است. بالاخص فضائلی که به صورت انشاء زیارت بیان شده است.

2- آداب زیارت معصومین (علیهم‌السلام)

زیارت یک تشرف است. تشرف به مزور است. به محضر کسی که او را زیارت می‌کند. آداب عامه و خاصه‌ای دارد. آداب عام زیارت عبارت است از: وضو و طهارت و غسل، اذن دخولی که بیان شده است. شرایط خاص زیارت نیز عبارت است از: طهارت قلبی، حضور قلب، توجه به آنچه می‌گوید. عرض ما این است که هر زیارت‌نامه از هر معصومی انشاء حالات آن معصوم است و نشر حالات ایشان برای زائر است. از میان زیاراتی که برای غدیر بیان شده است، زیارت غدیریه امام هادی (علیه‌السلام) زیارت ویژه‌ای است.

3- روزهای مهم انسانیت

تا انسان چند روز بر او نگذرد به کمال مطلوب نمی‌رسد: روز بعثت، روز غدیر، روز عاشورا، روز ظهور و روز قیامت. اینها را باید داشته باشد. ولایت، تداوم رسالت است. روایات را ملاحظه می‌کنید که چقدر اصرار داشتند غدیر نه به عنوان واقعه تاریخی به عنوان یک واقعه معرفتی و دینی باقی بماند. در برخی روایات هست که بالاتر از صدها حج زیارت غدیر است. ائمه اطهار (علیهم‌السلام) متعبد بودند از دور یا نزدیک زیارت داشته باشند. از این زیارت‌ها زیارت غدیریه است. از امام هادی (علیه‌السلام) است. آرزوی ما است که از متون درسی حوزه‌های علمیه و جهان اسلام شود. دو زیارت و شناسنامه معرفتی از امام هادی (علیه‌السلام) به جا مانده است که هر دو جا دارد متن درسی شود. یکی زیارت جامعه کبیره و دیگری زیارت غدیریه.

4- آشنایی با زیارت غدیریه

امام علی (علیه‌السلام) فرمودند: «مَا لاَ يُدْرَكُ كُلُّهُ لاَ يُتْرَكُ كُلُّهُ».[2] به اندازه وقت و توان به آن می‌پردازیم. در سالی که معتصم امام هادی (علیه‌السلام) را برای حصر می‌برد، ایشان در روز غدیر به زیارت امام علی علیه السلام رفتند. در مزار،[3] بحار،[4] مفاتیح الجنان[5] و سایر کتب نیز آمده است. از سفارش‌های روز غدیر سفارش به نماز و زیارت ایشان است. جالب این است که این زیارت از اتقان خاصی برخوردار است. نقلش از مرحوم جلیل و عالم بزرگ از محمد بن مشهدی است. سندهای مختلفی دارد به ابوالقاسم حسین بن روح و عثمان بن سعید عمری از نواب امام عصر (علیه‌السلام) نایب اول و سوم می‌رسد. به لحاظ سند نه تنها صحیح است که صحیح اعلایی است. در سلسله علمای عادل امامی و بزرگوار از مکتب تشیع و جهان اسلام قرار دارند:

«اَخْبَرَنِی الْفَقِیهُ الْاَجَلُّ اَبُو الْفَضْلِ شَاذَانُ بْنُ جَبْرَئِیلَ الْقُمِّیُّ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ، عَنِ الْفَقِیهِ الْعِمَادِ مُحَمَّدِ بْنِ اَبِی الْقَاسِمِ الطَّبَرِیِّ، عَنْ اَبِی عَلِیٍّ (مفید ثانی)، عَنْ وَالِدِهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ، عَنْ اَبِی الْقَاسِمِ جَعْفَرِ بْنِ قُولَوَیْهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ الْکُلَیْنِیِّ، عَنْ عَلِیِّ بْنِ اِبْرَاهِیمَ، عَنْ اَبِیهِ، عَنْ اَبِی الْقَاسِمِ بْنِ رُوحٍ وَ عُثْمَانَ بْنِ سَعِیدٍ الْعَمْرِیِّ، عَنْ اَبِی مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الْعَسْکَرِیِّ، عَنْ اَبِیهِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمَا، وَ ذَکَرَ اَنَّهُ علیه السلام زَارَ بِهَا فِی یَوْمِ الْغَدِیرِ فِی السَّنَةِ الَّتِی اَشْخَصَهُ‌الْمُعْتَصِمُ. تَقِفُ عَلَیْهِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ...».[6]

سلسله سند حدیث و زیارت غدیریه امام هادی علیه السلام از اتقان خاصی برخوردار است. در کتب عامه و خاصه روایات مختلفی در فضیلت غدیر داریم. ﴿وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ﴾.[7] تداوم خلافت رسول مکرم و امامت ائمه اطهار است بر اساس روایات. نورانیت دین در این روز به ظهور می‌رسد. زیارت غدیریه از تعظیم شعائر بلکه حفظ شعائر است. تعظیم شعائر مستحب ولی حفظ آن از اوجب واجبات است. ﴿وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ﴾[8] هیچ حکمی در مقام تزاحم با وجوب حفظ دین نمی‌تواند مقابله کند. امام رضا (علیه‌السلام) فرمودند: «إِنَّ اَلْإِمَامَةَ زِمَامُ اَلدِّينِ وَ نِظَامُ اَلْمُسْلِمِينَ وَ صَلاَحُ اَلدُّنْيَا وَ عِزُّ اَلْمُؤْمِنِينَ إِنَّ اَلْإِمَامَةَ أُسُّ اَلْإِسْلاَمِ اَلنَّامِي وَ فَرْعُهُ اَلسَّامِي».[9] برای امروز کفایت می‌کند.

ان‌شاءالله از فردا وارد فرازهای زیارت خواهیم شد. حدود 32 آیه قرآن در آن مطرح شده است. کمتر زیارتی است که این قدر آیه در آن باشد. مستندات غدیر را در این زیارت به عنوان مظهر اسم شریف هادی مطرح نموده‌اند. حدود 206 صفت و منقبت و فضیلت از فضائل حضرت امیر (علیه‌السلام) در این زیارت آمده است. از بهترین منابع برای امامت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) می‌دانیم. با صفاتی که برای پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) و حضرت علی (علیه‌السلام) گفته‌اند که ولایت، تداوم رسالت است.