راه‌های بدست آوردن یقین_ عافیت طلبی، پیش شرط یقین_ توصیه‌هایی برای برون رفت از کرونا/یقین_ عافیت طلبی /اخلاق فردی_اجتماعی

موضوع: اخلاق فردی_اجتماعی/یقین_ عافیت طلبی /راه‌های بدست آوردن یقین_ عافیت طلبی، پیش شرط یقین_ توصیه‌هایی برای برون رفت از کرونا

1- طلب یقین از خداوند

عن علی (علیه‌السلام) قال: «سَلُوا اَللَّهَ اَلْيَقِينَ فَإِنَّ اَلْيَقِينَ رَأْسُ اَلدِّينِ وَ اِرْغَبُوا إِلَيْهِ فِي اَلْعَافِيَةِ فَإِنَّ أَعْظَمَ اَلنِّعْمَةِ اَلْعَافِيَةُ فَاغْتَنِمُوهَا لِلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ»؛[1] اى بندگان خدا، از خدا طلب يقين كنيد، زيرا يقين رأس دين است،و در طلب عافيت به درگاهش زارى كنيد، زيرا عافيت بزرگترين نعمت است. و آن را براى سراى دنيا و آخرت مغتنم شماريد. حضرت فرمودند: یقین رأس دین است. فرماندهی بدن به سر است. سرمایه انسان است. یقین در دین کار رأس در بدن را دارد. هرچه که انسان‌ها باورشان بیشتر باشد سرمایه هدایت را بیشتر دارند. حرکات و سکنات آنها دارای فرمانده است. یقین فرمانده در دین است. دین حکم بدن و یقین حکم سر را دارد. در بحار الانوار[2] و دیگر مجامع روایی هم به آن اشاره شده است. این سخن، یکی از فرمایش‌هایی است که انصافا انسان باید روزانه و ماهانه و سالانه برایش برنامه‌ریزی داشته باشد و به آن عمل کند. از خدا یقین را بخواهید. کسی که سائل یقین است، برنامه‌ریز برای آن هم هست.

2- یقین، دُرِّ نادر

﴿وَقَلِیلٌ مِنْ عِبَادِی الشَّکورُ﴾.[3] امام رضا (علیه‌السلام) درباره‌ی درجه و جایگاه «یقین» می‌فرمایند: «اَلْإِيمَانُ فَوْقَ اَلْإِسْلاَمِ بِدَرَجَةٍ وَ اَلتَّقْوَى فَوْقَ اَلْإِيمَانِ بِدَرَجَةٍ وَ اَلْيَقِينُ فَوْقَ اَلتَّقْوَى بِدَرَجَةٍ وَ مَا قُسِمَ فِي اَلنَّاسِ شَيْءٌ أَقَلُّ مِنَ اَلْيَقِينِ»؛[4] ايمان يك درجه بالاتر از اسلام است، و تقوى يك درجه بالاتر از ايمان است، و يقين يك درجه بالاتر از تقوى است؛ ميان مردم چيزى كمتر از يقين پخش نشده است. هر دو قلیل است، هم شکر و هم یقین. یقین مقول به تشکیک است و مراتبی دارد. مراتب فوق و دون. ائمه (علیهم‌السلام) و اولیای الهی در عین حال که در بالاترین رتبه از یقین بودند باز هم طالب یقین هستند چرا که کمال حد یقف ندارد. انسان کمال طلب اصلا حد یقف ندارد.

3- راه‌های به دست آوردن یقین

یقین از دو راه قابل تحصیل است:

1) یکی تأمل در مبادی دین است و حقانیت شرع اسلام. هرچه که به باورهای دینی‌مان برسیم به نشر یقین بیشتر رسیده‌ایم.

2) دیگر چیزی که یقین را بارور می‌کند و نشان می‌دهد این است که انسان نسبت به درگاه باری تعالی توجه و خضوع و عبادت داشته باشد. عبداللهی را نهادینه کند. عبادت و معرفت راه رسیدن به یقین است. ﴿وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى یَأْتِیَكَ الْیَقِينُ﴾[5] یکی تفکر در امور دینی و دیگری توجه به حضرت حق که سر رشته و آخرین نتیجه هستی لقاء حق است. متوجه باشیم و بالاترین مرتبه یقین را در نظر داشته باشیم تا برسیم که هرچه هست اوست.

4- عافیت‌طلبی، پیش شرط یقین!

این فرمایش حضرت که یقین رأس دین است با فرمایش بعدی که رغبت شما به یقین در عافیت باشد مرتبط است.

عافیت‌طلبی پیش شرط یقین است. عافیت از واژه‌های متداول ما است و از فرهنگ دینی ما است گاهی متاسفانه در کاربردها از معنای حقیقی‌اش فاصله گرفته است. برخی آن را به بی‌تفاوتی و بی‌مسئولیتی معنا کرده‌اند. برخی به معنای سلامتی می‌گیرند. اینکه در کنجی بنشیند و هرچه آفات و بلایا بود خود را در حریم امنیتی خاصی قرار دهد. و حال آنکه عافیت به این معنا نیست که از میدان تلاش و کوشش فاصله گیرد. ﴿وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى﴾.[6] عافیت، فاصله از وظیفه و مسئولیت و رفاه‌طلبی نیست بلکه این است که انسان در میدان جهاد چه جهاد با نفس و چه جهاد با دشمن بیرونی مراقبت کند و عافیت را بخواهد. عافیت یعنی اینکه فاصله‌ای از هدفش نگیرد. حضرت فرمودند: یقین رأس دین است آن را بخواهید. به عافیت میل کنید. معلوم می‌شود که عافیت بستر رسیدن به یقین است. که بالاترین نعمت‌ها عافیت است. آن را برای دنیا و آخرت بخواهید. یکی از مصداق‌های نازل و پایینی عافیت، سلامتی‌های اصطلاحی است که خیلی کارساز است. در این هم باید بکوشد. همین بحث کرونا برای حفظ سلامت انسان‌ها است. کلیه‌ی مباحث فقه در کرونا یعنی دیدگاه فقاهت برای برون‌رفت از بلایا و به عافیت رسیدن است. یعنی انسان بلازده نشود.خدای نکرده انسان عافیت‌طلبی را در این نداند که از مسئولیت‌هایی که دارد فاصله گیرد. این اعظم نعمت است. برخی گمان می‌کنند عافیت برای دار دنیا است. نه، هم برای دنیا است و هم آخرت. هم دار عمل و هم دار نتیجه‌ی عمل.

5- طلب عافیت‌ در صحیفه‌ی سجادیه

این قدر این عافیت مهم است که دعای 23 صحیفه مبارکه سجادیه را ملاحظه فرمودید و می‌فرمایید. بزرگ‌ترین متن عرفانی اسلامی صحیفه سجادیه است. یک دور بخوانید و وقتی تمام شد، دوباره بخوانید. مانند قرآن که تمام شد بعدش حد اقل سوره فاتحه را بخواند. ختمی به ختمی. پایان همراه آغاز باشد. همان لحظه با پایان قرائت، سوره حمد را بخوانید و شروع کنید. اول ذی حجه است اگر بتواند روزی یک جزء بخواند خیلی مطلوب است. ان‌شاء‌الله حجاج به سلامت باشند.

«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَلْبِسْنِي عَافِيَتَكَ، وَ جَلِّلْنِي عَافِيَتَكَ، وَ حَصِّنِّي بِعَافِيَتِكَ، وَ أَكْرِمْنِي بِعَافِيَتِكَ، وَ أَغْنِنِي بِعَافِيَتِكَ، وَ تَصَدَّقْ عَلَيَّ بِعَافِيَتِكَ، وَ هَبْ لِي عَافِيَتَكَ وَ أَفْرِشْنِي عَافِيَتَكَ، وَ أَصْلِحْ لِي عَافِيَتَكَ، وَ لَا تُفَرِّقْ بَيْنِي وَ بَيْنَ عَافِيَتِكَ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ عَافِنِي عَافِيَةً كَافِيَةً شَافِيَةً عَالِيَةً نَامِيَةً، عَافِيَةً تُوَلِّدُ فِي بَدَنِي الْعَافِيَةَ، عَافِيَةَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ. وَ امْنُنْ عَلَيَّ بِالصِّحَّةِ وَ الْأَمْنِ وَ السَّلَامَةِ فِي دِينِي وَ بَدَنِي، وَ الْبَصِيرَةِ فِي قَلْبِي، وَ النَّفَاذِ فِي أُمُورِي، وَ الْخَشْيَةِ لَكَ، وَ الْخَوْفِ مِنْكَ، وَ الْقُوَّةِ عَلَى مَا أَمَرْتَنِي بِهِ مِنْ طَاعَتِكَ، وَ الِاجْتِنَابِ لِمَا نَهَيْتَنِي عَنْهُ مِنْ مَعْصِيَتِكَ. اللَّهُمَّ وَ امْنُنْ عَلَيَّ بِالْحَجِّ وَ الْعُمْرَةِ، وَ زِيَارَةِ قَبْرِ رَسُولِكَ، صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَ رَحْمَتُكَ وَ بَرَكَاتُكَ عَلَيْهِ وَ عَلَى آلِهِ، وَ آلِ رَسُولِكَ (عليهم السلام) أَبَداً مَا أَبْقَيْتَنِي فِي عَامِي هَذَا وَ فِي كُلِّ عَامٍ، وَ اجْعَلْ ذَلِكَ مَقْبُولًا مَشْكُوراً، مَذْكُوراً لَدَيْكَ، مَذْخُوراً عِنْدَكَ. وَ أَنْطِقْ بِحَمْدِكَ وَ شُكْرِكَ وَ ذِكْرِكَ وَ حُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْكَ لِسَانِي، وَ اشْرَحْ لِمَرَاشِدِ دِينِكَ قَلْبِي».[7]

عافیت خودت را در چشم من بزرگ بدار. تکریم من به عافیت خودت باشد. به عافیت خودت مرا به غنا و بی‌نیازی برسان و با عافیتت به من صدقه بده و مهربانی کن. و عافیت خودت را به من ببخش. چقدر زیبا فرمودند اگر بساطی پهن می‌کند عافیت باشد. دیدید می‌گویند فلانی چیزی در بساط ندارد. خوش آن بساط که او در آن باشد. در فراز دوم باز حضرت صلوات می‌فرستند. سیره دعا کردن را به ما آموختند که دعاهای شما اول و آخرش با صلوات بر محمد‌و‌آل‌محمد باشد. حضرت مراتب را بیان می‌کنند. مقول به تشکیک است. کسانی که به خصوص در معرض ابتلا هستند این دعا را بخوانند. هستی و انسان بدون ابتلا نمی‌شود. مؤمن نه اینکه گرفتار به مریضی نشود ولی عافیتش راه درمانش است. عافیت یعنی بداند هرچه که هست از طرف اوست. خود واژه عافیت را ملاحظه کنید. یعنی برنامه‌ریزی برای سلامت و امنیت. خدایا مرا عافیتی بده عفایت کافیه شافیه باشد، شفا دهنده. مرا بالا ببرد و رشد دهد. عافیتی که نتیجه مولود دیگری باشد به نام عافیت. عافیت دنیا و آخرت. در سجده نماز که قله نماز است از دعاهایی که توصیه شده است این است: «یا ولی العافیة نسئلک العافیة عافیة الدنیا و الآخرة».[8] با کمال معذرت عرض می‌کنم اگر عافیت باشد صحت و امنیت و سلامت جسمانی و معنوی هست. توانایی و قوت به اطاعت اوامر الهی و خشیت هست. اگر عافیت باشد حج و عمره و زیارت تأمین می‌شود.

6- توصیه‌هایی برای برون‌رفت از کرونا

چه چیزی باعث برون‌رفت از این مشکلات می‌شود؟

1) دعای عافیت را داشته باشیم. برنامه‌ریزی برای برون‌رفت از این مشکلی که برای بشر پیش آمده است.

2) ارتباط با خدا داشته باشیم.

3) در مسائل بهداشتی مراقبت داشته باشیم.

مریضی هرچه سنگین باشد اراده الهی و اراده انسانی قوی‌تر است.

4) از راه‌های درمان همین تلقین است.

این دعا طولانی است خواهش می‌کنم کسانی که خواستار سلامتی امت و امام هستند این دعا را سرلوحه خود قرار دهند.

به فرموده امام باقر (علیه‌السلام): «وَ لاَ نِعْمَةَ كَالْعَافِيَةِ وَ لاَ عَافِيَةَ كَمُسَاعَدَةِ اَلتَّوْفِيقِ»؛[9] خدایا ما از تو عافیت دنیا و آخرت را می‌خواهیم. از شبهات فکری و شهوات عملی و همزات شیطانی عبور کنیم. عافیت آخرت را بخواهیم که در دعای اختصاصص روز یازدهم ماه رمضان به آن اشاره شده است: «فما أبالي غير أن عافيتك أوسع لي»[10] و در روایات دیگری نیز هست.[11] ان‌شاء‌الله دستمان در دست ولی قرار گیرد. ولیّ‌دوست باشیم.