« فهرست دروس

درس خارج فقه استاد سیدعبدالهادی مرتضوی

99/06/16

بسم الله الرحمن الرحیم

یکشنبه 16/6/99 – سب النبی / حدود – جلسه 1

«فروع: الأول- من سب النبي صلّى اللّٰه عليه و آله‌ و العياذ باللّه وجب على سامعه قتله ما لم يخف على نفسه أو عرضه أو نفس مؤمن أو عرضه، و معه‌ لا يجوز، و لو خاف على ماله المعتد به أو مال أخيه كذلك جاز ترك قتله،.و لا يتوقف ذلك على إذن من الامام عليه السلام أو نائبه، و كذا الحال لو سب بعض الأئمة عليهم السلام، و في إلحاق الصديقة الطاهرة سلام اللّٰه عليها بهم وجه، بل لو رجع إلى سب النبي (ص) يقتل بلا إشكال».[1]

مرحوم امام بعد از بیان حد قذف، شش فرع را بررسی می کنند:

فرع اول: سب النبی و الائمه

در این فرع، چند جهت بحث می شود:

جهت اول: اگر شخصی پیامبر اکرم را دشنام داد، بر شنونده واجب است که دشنام دهنده را به قتل برساند و نیازی به اذن حاکم شرع هم نمی باشد، البته برای این قتل، شرایطی ذکر شده که خواهند آمد.

دلیل بر وجوب قتل ساب النبی

دلیل اول: عدم الخلاف بین الفقهاء بلکه اجماع محصل و منقول بر این می باشد که قتل ساب النبی واجب است.[2]

دلیل دوم: روایات:

منها: صحیحه هشام بن سالم: «مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ سُئِلَ عَمَّنْ شَتَمَ رَسُولَ اللَّهِ ص- فَقَالَ ع يَقْتُلُهُ الْأَدْنَى فَالْأَدْنَى قَبْلَ أَنْ يُرْفَعَ إِلَى الْإِمَام‌».[3]

این روایت به وضوح دلالت بر این دارد که قتل ساب النبی واجب است و نیازی به اذن حاکم نمی باشد و در اینجا جمله یقتله آمده که جمله خبریه است و گفته شده که ظهور وجوب در آن آکد است.

منها: صحیحه محمد بن مسلم: «وَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسَى عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: إِنَّ رَجُلًا مِنْ هُذَيْلٍ كَانَ يَسُبُّ رَسُولَ اللَّهِ ص- فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ ص فَقَالَ مَنْ لِهَذَا فَقَامَ رَجُلَانِ مِنَ الْأَنْصَارِ- فَقَالَ نَحْنُ يَا رَسُولَ اللَّهِ- فَانْطَلَقَا حَتَّى أَتَيَا عَرَبَةَ فَسَأَلَا عَنْهُ فَإِذَا هُوَ يَتَلَقَّى غَنَمَهُ فَقَالَ مَنْ أَنْتُمَا وَ مَا اسْمُكُمَا فَقَالا لَهُ أَنْتَ فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ قَالَ نَعَمْ فَنَزَلَا فَضَرَبَا عُنُقَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ- فَقُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ ع أَ رَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا الْآنَ سَبَّ النَّبِيَّ ص أَ يُقْتَلُ قَالَ إِنْ لَمْ تَخَفْ عَلَى نَفْسِكَ فَاقْتُلْه‌».[4]

امام باقر می فرمایند: شخصی آمد و پیامبر اکرم بی احترامی و سب کرد و خبرش به پیامبر رسید، حضرت به اصحاب گفتند چه کسی حاضر است او را ساکت کند؟ دو نفر بلند شدند و آدرس او را گرفتن و به او رسیدند و او مشغول چوپانی بود، وقتی این ساب این دو نفر را دید، سوال کرد شما چه کسی هستید و اسمتان چیست؟ آن دون فر سوال کردند که تو فلانی هستی؟ گفت بله من همان شخص هستم. این دو از اسب پیاده شدند و گردن این شخص را زدند.

بعد محمد بن مسلم می گوید بعد از شنیدن این جریان، به امام باقر عرض کردم: اگر الان کسی پیامبر اکرم را سب کند، باز هم باید او را بکشیم؟ حضرت جواب دادند: اگر نمی ترسی، باید او را کشت.

این روایت هم دلالت بر وجوب قتل ساب النبی دارد.

منها: روایت ابن وشاء: «مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْوَشَّاءِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ ع يَقُولُ شَتَمَ رَجُلٌ عَلَى عَهْدِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ع رَسُولَ اللَّهِ ص- فَأُتِيَ بِهِ عَامِلَ الْمَدِينَةِ فَجَمَعَ النَّاسَ فَدَخَلَ‌ عَلَيْهِ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع وَ هُوَ قَرِيبُ الْعَهْدِ بِالْعِلَّةِ وَ عَلَيْهِ رِدَاءٌ لَهُ مُوَرَّدٌ فَأَجْلَسَهُ فِي صَدْرِ الْمَجْلِسِ وَ اسْتَأْذَنَهُ فِي الِاتِّكَاءِ وَ قَالَ لَهُمْ مَا تَرَوْنَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَسَنِ وَ الْحَسَنُ بْنُ زَيْدٍ- وَ غَيْرُهُمَا نَرَى أَنْ تَقْطَعَ لِسَانَهُ فَالْتَفَتَ الْعَامِلُ إِلَى رَبِيعَةِ الرَّأْيِ وَ أَصْحَابِهِ فَقَالَ مَا تَرَوْنَ قَالَ يُؤَدَّبُ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع سُبْحَانَ اللَّهِ فَلَيْسَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ بَيْنَ أَصْحَابِهِ فَرْقٌ».[5]

راوی می گوید از امام کاظم شنیدم که می فرمودند فردی در زمان امام صادق، به رسول خدا دشنام داد و خبر به والی مدینه رسید، او اهل حکم را جمع کرد که یکی از آنها امام صادق بود، بعد حضرت در صدر مجلس نشستند و بقیه با اجازه ایشان نشستند، والی سوال کرد نظر شما نسبت به این شخص چیست؟ عبدالله بن حسن و حسن بن زید و... گفتند که زبان این شخص را باید در آورد. والی مدین به ریبعة الرای گفت که نظر شما و اصحابتان چیست؟ گفت این شخص باید تادیب شود. امام صادق فرمودند سبحان الله، بین پیامبر اکرم و اصحاب او فرقی نیست، اگر شما یکی را به صحابه سب کند، او را می کشید، بعد ساب النبی را نمی خواهید بکشید؟!

از این روایت فهمیده می شود که حکم ساب النبی، قتل است.


[1] خمینی، سید روح الله، تحریر الوسیله، ج2، صص476 و 477.
[2] «من سب النبي (صلى الله عليه و آله) جاز لسامعه بل وجب قتله بلا خلاف أجده فيه، بل الإجماع بقسميه عليه»؛ نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام، ج41، ص432.
[3] حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج28، ص337، ابواب حد المرتد، باب7، ح1، ط آل البیت.
[4] حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج28، ص213، ابواب حد القذف، باب25، ح3، ط آل البیت.
[5] حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج28، صص211 و 212، ابواب حد القذف، باب25، ح1، ط آل البیت.
هوش مصنوعی
برای استفاده از کلیدهای میانبر، پس از انتخاب متن از کلیدهای زیر استفاده کنید
چنانچه بخشی از متن انتخاب نشود یا روی لینک کلیک نمایید به صورت پیش فرض همه متن انتخاب می شود
هوش مصنوعی
ترجمه نوع دوم: Alt+Ctrl+t
خلاصه سازی: Alt+s
خلاصه سازی نوع دوم: Alt+Ctrl+s
اعراب گذاری: Alt+d

جستجو
جستجو در همه دروس: Alt+a
پس از انتخاب متن می توانید از امکانات هوش مصنوعی، مانند
مترجم، خلاصه ساز و اعراب گذاری استفاده کنید
چنانچه بخشی از متن انتخاب نشود به صورت پیش فرض همه متن انتخاب می شود
logo