1403/08/22
بسم الله الرحمن الرحیم
شرط ششم: محقون الدم بودن مقتول/شرائط القصاص /کتاب القصاص
موضوع: کتاب القصاص/شرائط القصاص /شرط ششم: محقون الدم بودن مقتول
الشرط السادس: أن يكون المقتول محقون الدم، فلو قتل من كان مهدور الدم كالساب للنبي (صلّى اللّٰه عليه و آله) فليس عليه القود، و كذا لا قود على من قتله بحقّ كالقصاص و القتل دفاعاً، و في القود على قتل من وجب قتله حدّا كاللّائط و الزاني و المرتدّ فطرة بعد التوبة تأمّل و إشكال، و لا قود على من هلك بسراية القصاص أو الحدّ.[1]
شرط ششم قصاص این است که باید مقتول محقون الدم باشد یعنی مهدور الدم نباشد لذا اگر مهدور الدم باشد قتل او قصاص ندارد.
در اول کتاب قصاص فرمودند ما يوجب القصاص عبارت است از قتل نفس معصومه این معصوم بودن نفس همین محقون الدم بودن است و با آن خیلی فرق نمیکند. گاهی محقون الدم مطلقا محقون الدم است مثل مسلمان؛ ولی گاهی مهدور الدم است ولی نسبت به قاتل محقون الدم است مثل اینکه حکم اعدام دارد ولی باید با اذن امام اعدام بشود حالا کسی بدون اذن اعدام کند مقتول گرچه مهدور الدم بوده ولی نسبت به این قاتل محقون الدم بوده است. کسی که واجب القتل هست مثل زانی به زنای محصنه ولی هر کسی حق اعدام او را ندارد لذا اگر کسی غیر از حاکم و بدون اذن او زانی را بکشد قصاص دارد.
دلیل این احکام روایات کثیره است و لزوم صدق عنوان محقون الدم است.
شروط قصاص تمام شد.
القول: فيما يثبت به القود.
مطلب بعد راههای اثبات قتل است.
راه اول اقرار قاتل است. یک مرتبه اقرار هم کفایت میکند ولی برخی دو بار را شرط میدانند زیرا بینه باید متعدد باشد پس اقرار هم باید متعدد باشد ولی این درست نیست گرچه موافق احتیاط است.
در اقرار شرایطی لازم است از جمله بلوغ و اختیار و عقل که در باب قضا و شهادات بیان شده است.
