مدرسه فقاهت - تقریر دروس حوزوی

درس خارج فقه حضرت آیت الله مکارم
88/10/30

بسم الله الرحمن الرحیم

بحث اخلاقی و مسائل روز :
باید با خرافات در تمام چهره هایش مبارزه کرد
اگر دین با خرافات آمیخته شد تمام اصالت های آن از بین می رود. گروهی به انگیزه های مختلف در طول تاریخ دروغ به خدا و پیغمبر بسته اند و خطرات بسیار زیادی ایجاد کردند.افراد مختلفی مسائلی را که اصلا در دین اسلام وجود نداشته دستاویز کردند و با ساختن خرافه افزون بر اینکه چهره اسلام را خراب کردند بهانه به دست دشمن دادند. خواب یکی از عوامل پیدایش خرافه می باشد خواب در اسلام به هیچ وجه حجت نیست و اگر خواب را حجت بدانیم هر روز کسی خوابی خواهد دید و مساله ای درست خواهد کرد. ما نباید منابع اسلامی را آمیخته به خواب کنیم . اگر بخواهیم پایه واساس را خواب قرار دهیم این کار رفتن به سوی خرافات است.البته باید جلوی این خرافات را گرفت و اجازه نداد به مجرد خواب امام زاده درست کنند.
متاسفانه برخی از خطیبان به خواب تکیه می کنند و متاسفانه در صدا و سیما هم بعضا این موارد مشاهده می شود که ان شاء الله ترک شود.
موضوع مسجد مقدس جمکران اصلا مستند به خواب نیست بلکه در بیداری است و حسن بن مثله در بیداری آن را دیده است ما نیز مکررا این را گفته ایم.
جهل یکی دیگراز عوامل خرافه می باشد . چند روز پیش یک خانواده ای پیش ما آمدند و مطلبی را نقل کردند که همه اش بر اساس خرافات بود و متاسفانه کار به جایی رسیده بود که هیچ کدام از اعضای این خانواده نمی توانستند کاری بکنند.
سحر علم پیچیده ای است که نزد هر کسی نیست وآنچه در میان مردم رواج دارد خرافات و خیالات است و اگر این خرافات در کنار احکام دین قرار گیرد آن را خراب می کند.
سوء استفاده برخی از افراد سودجو و فرصت طلب را از دیگر عوامل خرافات است. متاسفانه بعضی از افراد به دلیل سوء استفاده از عقاید مردم، مالی، جنسی و ... از خرافات به عنوان یک ابزار استفاده می کنند. افرادی سودجو و حقه باز، بساط خرافه را پهن می کنند و عده ای را دور خود جمع می کنند.
دشمنان می گویند وقتی ما اسلام را با خرافات آمیخته کردیم افراد دانشمند آن را کنار می گذارند. مذاهب ساختگی خرافی از جمله فرقه ضاله بهائیت و وهابیت را مجموعه ای از خرافات دانست.می باشد . دروغ بستن به خدا و پیغمبر و همچنین خرافه ساختن و وارد کردن آن به دین گناهی نابخشودنی است، چونکه این کار باعث منحرف شدن برخی از مردم می شود. بهترین راه مبارزه با خرافات گرفتن احکام از عالمان دین و بزرگان است . طرفداران خرافات نمی گذارند با علما تماس گرفته شود چون خرافاتشان باطل می شود. مردم اگر احکامشان را از سرچشمه که همان اهل بیت(ع) و علما و بزرگان هستند بگیرند هیچ وقت گرفتار خرافات نخواهند شد.
بحث فقهی :
اولین شرط در تمتع نیت است . نیت چی بود؟ قصد شود عنوان تمتع در برابر افراد و قران . انواع سه گانه عند النیه از هم جدا شوند . هم از عقل و هم از نقل دلیل داشتیم .
دلیل عقل : بنای عقلاء این است که عناوین قصدیه جز با قصد از هم جدا نمی شوند . و شارع مقدس امضاء کرده است .
دلیل نقلی : روایات متعددی بود که من جمله در باب 22 از ابواب احرام بود . نیت یعنی قصد عنوان می باشد که عقلا و نقلا ثابت کردیم . علاوه بر قصد عنوان قصد قربت هم لازم است که در اینجا خیلی ها اشاره نکرده اند .
سوال : صحبت این است که قصد قربت به چه دلیلی واجب است و چرا اینجا مطرح نکردند ؟
قصد قربت در ابواب وضو است . قصد قربت به ادله اربعه واجب است . هر کدام از مسائل تکراری فقهی در جای به بطور کامل بحث می شود به عنوان مثال : نیت در همه ابواب عبادات است اما مستوفی در ابواب وضو بحث می شود . بلوغ در کتلاب الحجر بحث می شود . عدالت در نماز جماعت و احاکم القضاء بحث می شود .
ادله قصد قربت :
تمام عبادات قصد قربت لازم دارد.
1- اجماع
2- کتاب الله . آیه 5 سوره بینه : وَ ما أُمِرُوا إِلاَّ لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفاء . مُخْلِصينَ یعنی قصد قربت . حُنَفاء یعنی خالص و تاکید است . و آیات دیگر ....
3- روایات : در جلد اول وسائل از ابواب مقدمه العبادات می فرماید : لا عمل الا بالنیه و از قرائن استفاده می شود مراد از نیت قصد قربت است . و کذا روایات باب ریا . که می گوید ریا حرام است و شرک است مفهوم اش قصد قربت است . یعنی برای رضای خدا بجا بیاورم
4- دلیل عقل : انسان از عبادت هدفی دارد . شکرا للنعمه یا طلبا للجنه یا للنجاه من النار یا تقربا الی لله یا للقضاء طلب حوائج الدنیا . انسان باید طبق فرمان و اطاعت خدا افعال را انجام دهد .
سوال : چرا اینجا متعرض نشده اند ؟ می گویند چون واضح بود . ما می گوییم نیت و قصد عنوان هم واضح بوده چرا مطرح شد . تصور ما یر این است که چون سه قسم حج داشتیم و با نیت از هم جدا می شوند . نیت را مطرح کردند تا با هم اشتباه نشود .