< فهرست دروس

درس خارج فقه آیت الله نوری

کتاب الصوم

89/02/15

بسم الله الرحمن الرحیم

 موضوع : فی التقیة
 
 مقداری از روایاتی که درباره تقیه خوفیه و کتمانیه بود خواندیم و درباره آنها بحث کردیم ، و اما درباره تقیه مداراتیه که عبارت است از مدارات و معاشرت با اهل سنت در امورات مختلف برای حفظ وحدت و یکپارچگی در مقابل دشمنان اسلام باید عرض کنیم که ما معتقدیم که این جریان(تقیه مداراتیه) باید دوام داشته باشد تا امام عصر (عج) ظهور کنند ولی بعضی از فقهای ما قائلند که این جریان مختص به زمان خاصی بوده که آن زمان هم سپری شده من جمله حاج آقا رضای همدانی که در مصباح الفقیه می فرمایند این قیبل از روایات مختص به آن زمانی می باشند که سنی ها دارای قدرت و حکومت بوده اند و تسلط کامل داشته اند و در مقابل شیعیان در اقلیت و محدویت به سر می برده اند فلذا در آن زمان پشت سر آنها نماز خواندن و در احکام فقهی دیگر با آنها هماهنگ بودن اشکالی نداشته منتهی آن زمان سپری شده فلذا ما دیگر نمی توانیم به این روایات برای زمان خودمان استدلال کنیم ، و همچنین علامه بجنوردی در جلد 5 قواعد الفقهیه نیز مانند حاج آقا رضای همدانی قائلند که این روایات مختص به زمان خاصی بوده اند و آن زمان هم سپری شده فلذا ایشان هم این بحث را مطرح نکرده اند ، اما حضرت امام (ره) قائلند که این روایات متعلق به تمام زمانها هستند و اهل بیت (ع) از ما خواسته اند که وحدتمان را حفظ کنیم چون ما دشمن واحد قوی و نیرومندی داریم و اگر قرار باشد ما با آنها درگیر شویم ضعیف می شویم و دشمن مشترک ما از ضعف ما استفاده خواهد کرد و به ما ضربه خواهد زد و ایشان در ص 195 از رسالة فی التقیه این بحث را مطرح کرده اند و به روایات فراوانی در زمینه تقیه مداراتیه استدلال کرده اند که ما با توفیق پروردگار امروز چند تا از آنها را عرض می کنیم .
  اول خبر 2 از باب 26 از ابواب الأمر والنهی می باشد که در ص 471 از جلد 11 وسائل 20 جلدی واقع شده است ، خبر این است : « وعنه ، عن احمد بن محمد ، عن علی بن الحکم ، عن هشام الکندی قال : سمعت أبا عبدالله (ع) یقول : إیّاکم أن تعملوا عملاً نعیّر به ، فإنّ ولد السوء یعیر والده بعمله کونوا لمن انقطعتم إلیه زیناً ، و لا تکونوا علیه شیناً ، صلّوا فی عشائرهم ، وعودوا مرضاهم واشهدوا جنائزهم ، ولایسبقونکم إلی شئ من الخیر فأنتم أولی به منهم ، والله ما عبدالله بشئ أحبّ إلیه من الخبء ، قلت : وما الخبء؟ قال التقیّة » . روایت سنداً صحیح می باشد و بر مانحن فیه دلالت دارد.
 خبر بعدی خبر 3 از همین باب 26 می باشد ، خبر این است : « و عن الحسین بن محمد ، عن معلّی بن محمد ، عن محمد بن جمهور ، عن احمد بن حمزة ، عن الحسین بن المختار ، عن أبی بصیر قال: قال أبو جعفر (ع) خالطوهم بالبرانیة ، و خالفوهم بالجوانیّة إذا کانت الإمرة صبیانیة » . یعنی در آشکارا و در ظاهر باآنها زندگی کنید ولی در دل و باطنتان با آنها مخالفت کنید زمانی که حکومت صبیانیه شد یعنی اگر حکومت به دست جوانانی که با ما مخالفند افتاد این کار را انجام دهید ، خلاصه روایات فراوانی در این زمینه داریم من جمله در جلد 5 از وسائل 20 جلدی در باب نماز جماعت روایات فراوانی داریم که در انها گفته شده پشت سر آنها (سنی ها) نماز خواندن مثل پشت سر پیغمبر (ص) نماز خواندن است و امثال این روایات منتهی چون امروز چهارشنبه است وقت نداریم تمام آنها را بخوانیم ولی آدرس آنها را عرض می کنیم تا شما آنها را مطالعه کنید ؛ اول باب 5 از ابواب صلوة جماعت می باشد که در ص 381 از جلد 5 وسائل 20 جلدی واقع شده است مثلاً خبر اول از این باب این خبر است : « محد بن علی بن الحسین بإسناده عن حماد بن عثمان ، عن أبی عبدالله (ع) أنّه قال : من صلّی معهم فی الصف الأوّل کان کمن صلّی خلف رسول الله (ص) فی الصفّ الأوّل » . و خبر 4 و 7 و 8 از همین باب هم بر همین مطلب دلالت دارند .
  واما در باب 34 از ابواب صلوة جماعة هم روایاتی وجود دارد که بر مانحن فیه دلالت می کنند.
 خوب این اخبار از دو جهت خیلی اهمیت دارند اول اینکه دلالت دارند بر اصل عمل تقیه و دوم اینکه دلالت دارند براینکه آن عملی که تقیةً انجام شده مجزی می باشد و دیگر نیازی به قضا و اعاده ندارد که بعداً درباره این مطلب بحث می کنیم .
 خوب امروز چهارشنبه است و بحث اخلاقی ما به اینجا رسید که ... .
 
 
  و الحمدلله رب العالمین اولاً و آخراً و صلی الله علی
  محمد و آله الطاهرین
 
 

BaharSound

www.baharsound.ir, www.wikifeqh.ir, lib.eshia.ir

logo