< فهرست دروس

درس خارج فقه آیت‌الله مکارم

مبحث خیارات

83/12/12

بسم الله الرحمن الرحیم

78 ادامه مسئله 2212/12/ 83

بررسى قول سوّم : اين قول، قول فقهاى ماست كه تفصيل بين جايى است كه اعطا و دفع مبلغ با لفظ همراه بوده و آنجايى كه بدون لفظ بوده. اگر بدون لفظ بوده قول زوج بدون يمين مقدّم است چون هبه بدون صيغه فاسد است و اگر لفظى در كار بوده باز قول زوج بايمين مقدّم است.

جواب: هبه معاطاتى صحيح و اكثر هبه‌ها اين چنين است. معاطات در اكثر ابواب عقود هست چون دليل آن عام و على القاعده صحيح است و فقط در ايقاعات و در خصوص عقد نكاح اجماع بر بطلان است.

قول چهارم: تفصيلى كه بعضى از فقهاى عامّه داده‌اند، به اين بيان كه تفصيل قائل شده‌اند بين جايى كه چيزى كه داده شده قليل باشد مثل مقنعه و انگشتر كه ظهور در هبه دارد و قول زوجه مقدّم است، و جايى كه چيزى باشد كه معمولا آن را هديه نمى‌دهند و ظهور در هبه ندارد، در اينجا قول زوج مقدّم است.

جواب : در مقابل كلام ايشان مى‌گوييم اين خروج از محلّ بحث است، چون جايى را مى‌گوييد كه همراه قرينه است كه در اينجا قول زوجه موافق با ظاهر حال و منكر است و جاى تمسّك به اصل عدم ملكيّت نيست.

بقى هنا أمران :

الأمر الأوّل : مرحوم امام (ره) بحث را روى تمام مهر برده‌اند در حالى كه بعضى از فقها تمام و بعض مهر، هر دو را گفته‌اند، پس تمام اين بحثها در جايى كه بعض مهر را داده، پيش مى‌آيد و همين اقوال در آنجا هم هست مگر اين كه چيزى كه داده شده به قدرى كم باشد كه به اندازه هديه بوده و خلاف ظاهر باشد كه بعض مهر در نظر گرفته شود، پس در جايى كه چيزى را كه مى‌دهد قابل ملاحظه باشد اين بحث مى‌آيد.

الأمر الثانى : همان گونه كه ظاهر حال در قلّت، ما را به سمت هديه مى‌كشاند گاهى در كثرت هم ظاهر حال ما را به سمت مهر مى‌كشاند چون كسى چنين هديه سنگينى نمى‌دهد كه شايد در اين صورت هم قسم نياز نباشد.

 

 

BaharSound

www.baharsound.ir, www.wikifeqh.ir, lib.eshia.ir

logo