< فهرست دروس

درس خارج فقه آیت‌الله مکارم

مبحث خیارات

83/11/14

بسم الله الرحمن الرحیم

70 ادامه مسئله 1714/11/ 83

* ... عن زرارة، عن أبى جعفر 7 قال: اذا تزوّج الرجل ثمّ خلا بها فأغلق عليها بابآ أو أرخى سترآ ثمّ طلّقها فقد وجب الصداق و خلاؤه بها دخول (خلوت زوج با زوجه به منزله دخول است) [1] .

 

* ... عن اسحاق بن عمّار، عن جعفر، عن أبيه، عن على 7 إنّه كان يقول: من أجاف (أغلق) من الرجال على أهله بابآ أو أرخى سترآ فقد وجب عليه الصداق. [2]

 

* ... عن محمّد بن مسلم، عن أبى جعفر 7 قال: سألته عن المهر متى يجب؟ قال: إذا أرخت الستور و أجيف الباب ... . [3]

 

* ... عن أبى بصير قال: تزوّج أبوجعفر 7 امرأة فأغلق الباب فقال: إفتحوا و لكم ما سألتم (كأنّ مسلّم بود كه اغلاق باب باعث تمام مهر است) فلّما فتحوا صالحهم (مازاد بر نصف مصالحه شده و اين تعبير دليل است كه كأنّ اينها در كمال مهر حقّى داشته‌اند).[4]

 

بعضى از روايات هم در مستدرك آمده است.

اين دو گروه روايت با هم متعارض است كه گروه اوّل مى‌گويد خلوت موضوعيّت ندارد و گروه دوّم مى‌گويد موضوعيّت دارد.

جمع دلالى:

جمع روايات به اين است كه طايفه دوّم را حمل بر مقام اثبات كنيم يعنى خلوت اماره بر دخول است و طايفه اوّل را حمل بر مقام ثبوت كنيم يعنى مادام كه مواقعه‌اى نباشد حقّى نيست، چرا كه اگر خلوت اماره نباشد، مواقعه را نمى‌توان ثابت كرد چون در آنجا شاهدى نيست پس مانعى نيست كه خلوت اماره بر دخول باشد و اگر يقين به عدم مواقعه باشد جاى اماره نيست.

اين جمع دو شاهد روايى [5] دارد كه امام تصريح كردند اگر

مواقعه‌اى نشده زوجه تمام مهر را نگيرد، اگر چه حاكم به تمام مهر حكم كند.

اعمال مرجّحات :

اگر جمع عرفى را نپذيريم، سراغ مرجّحات مى‌رويم :

مرجّح اوّل: شهرت

موافق طايفه اوّل است.

مرجّح دوّم: كتاب الله

موافق با طايفه اوّل است و طايفه دوّم مخالف كتاب الله است.

مرجّح سوّم: موافقت و مخالفت عامّه (تقيّه)

اقوال عامّه را بيان كرديم كه گروهى به موضوعيّت و گروهى به عدم موضوعيّت خلوت قائل بودند و نمى‌توانيم بگوييم كه كدام طايفه موافق عامّه است.

نتيجه: خلوت در كمال مهر موضوعيّت ندارد.

 

 


[1] .ح3، باب55 از ابواب مهور.
[2] .ح4، باب55 از ابواب مهور.
[3] .ح6، باب55 از ابواب مهور.
[4] .ح8، باب55 از ابواب مهور.
[5] . ح1و 3 باب56 از ابواب مهور.

BaharSound

www.baharsound.ir, www.wikifeqh.ir, lib.eshia.ir

logo