< فهرست دروس

درس خارج فقه آیت‌الله مکارم

مبحث خیارات

83/10/16

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع : ادامه مسئله 14

جواب از دليل غير مشهور:

قائلين به قول مشهور در مقابل اين روايات سه جواب مى‌دهند :

اين روايات معرض عنهاست و اعراض سبب سقوط از حجّيت مى‌شود و هر چه تعداد روايات بيشتر باشد، اشكال و ضعف آن بيشتر مى‌شود «كلّما ازداد صحّةً ازداد وهنآ»؛ معلوم مى‌شود كه روايات اشكالى داشته كه مشهور ازآن اعراض كرده‌اند.

تمام اين شش حديث موت زوج و زوجه را بيان مى‌كند و در مورد هر دو طرف نصف مهر را مى‌گويد، حال وقتى ما در مورد موت زوج قائل به نصف نيستيم، ناچاريم كارى كنيم، ولى بدبين نمى‌شويم بلكه مى‌گوييم تمام مهر را ورثه زوجه مى‌گيرند، ولى نصف آن از باب ارث به زوج برمى‌گردد، پس اين كه روايت نصف مى‌گويد به اين جهت است كه نصف مهر به ارث به زوج بر مى‌گردد.

مى‌توانيم روايات نصف را حمل كنيم بر اين كه تمام مهر مستقر مى‌شود ولى نصف آن به سبب ارث به زوج بر مى‌گردد، به عبارت ساده‌تر وقتى زوجه فوت كرد، ورثه زوجه تمام مهر را مطالبه مى‌كنند و زوج هم چون ارث مى‌برد، نصف را بر مى‌دارد و نصف ديگر را به ورثه ديگر مى‌دهد، پس اگر اين روايات تعبير نصف دارد، اشاره به اين است كه بعد از كسر ميراث، مهر نصف مى‌شود.

صاحب جواهر مى‌فرمايد بعضى از روايات شش گانه‌اى كه عرض كرديم تاب اين جمع را ندارد.

قلنا؛ هيچ يك از روايات تاب اين جمع ندارد، چون ناهماهنگى پيش مى‌آيد، به اين بيان كه وقتى روايت مى‌گويد هر دو نصف مى‌برند، ظاهرش اين است كه هر دو نصف مهر را به سبب موت مى‌برند و استقرار مهر كامل در هيچ يك نيست، ولى شما مى‌گوييد زوجه به حسب وجوب الهى نصف مى‌برد و زوج كه نصف مى‌برد به حسب وجوب المهر نيست بلكه نصفش به ميراث برگشته است، پس روايت ناهماهنگ مى‌شود.

جواب ديگر اين كه هميشه مرد نصف نمى‌برد، چون زنانى هستند كه از شوهر سابق بچّه دارند كه اين زوجها از زوجه ربع ارث مى‌برند و زنانى كه از شوهر سابق بچه دارند فرد نادر نيستند.

فتلخّص من جميع ما ذكرنا؛ حق با قول مشهور است و در موت زوج يا زوجه تمام مهر ثابت است.

 

BaharSound

www.baharsound.ir, www.wikifeqh.ir, lib.eshia.ir

logo